Shloka 48
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
Devanagari script
स पपात नरव्याप्रो वसुधामनुनादयन् । भग्नोरुर्भीमसेनेन पुत्रस्तव महीपते,पृथ्वीनाथ! इस प्रकार जब भीमसेनने उसकी जाँघें तोड़ डालीं, तब आपका पुत्र पुरुषसिंह दुर्योधन पृथ्वीको प्रतिध्वनित करता हुआ गिर पड़ा
Transliteration
sa papāta naravyāghro vasudhām anunādayan | bhagnorur bhīmasenena putras tava mahīpate pṛthvīnātha |
Translation
បន្ទាប់មក “ខ្លាធំក្នុងចំណោមមនុស្ស”—កូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ ទុរយោធន—បានធ្លាក់ចុះលើដី ធ្វើឱ្យផែនដីសូរស័ព្ទរំពង។ ភ្លៅរបស់គេត្រូវភីមសេនបំបាក់ហើយ ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ឱ ម្ចាស់ផែនដី គេបានរលំចុះ—ជារូបភាពបង្ហាញថា មោទនភាព និងអធម្មៈ ទោះមានអំណាចរាជ្យគាំទ្រក៏ដោយ ក៏ជួបចុងបញ្ចប់ដែលវាសនាកំណត់លើសមរភូមិ។
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पपातfell
पपात:
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
नरव्याघ्रःtiger among men (hero)
नरव्याघ्रः:
Karta
TypeNoun
Rootनरव्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वसुधाम्the earth/ground
वसुधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुधा
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुनादयन्causing to resound
अनुनादयन्:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-नद्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular
भग्न-ऊरुःwith broken thighs
भग्न-ऊरुः:
Karta
TypeAdjective
Rootभग्नऊरु
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमसेनेनby Bhimasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
महीपतेO king (lord of the earth)
महीपते:
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Vocative, Singular
पृथ्वीनाथO lord of the earth
पृथ्वीनाथ:
TypeNoun
Rootपृथ्वीनाथ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaD
DuryodhanaB
BhīmasenaT
the king addressed (Dhṛtarāṣṭra)E
Earth (Vasudhā/Pṛthvī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes