Shloka 17
शमेन तपसा चैव वीर्येण च समन्वित: । ववृधे$तीव राजेन्द्र चन्द्रवत् प्रियदर्शन:,राजेन्द्र! शम, तपस्या और पराक्रमसे युक्त वह कुमार अत्यन्त वेगसे बढ़ने लगा। वह देखनेमें चन्द्रमाके समान प्रिय लगता था
śamena tapasā caiva vīryeṇa ca samanvitaḥ | vavṛdhe 'tīva rājendra candravat priyadarśanaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ព្រះកុមារនោះ ប្រកបដោយសមធម៌ (ការគ្រប់គ្រងខ្លួន), តបស្សា (វិន័យសមាធិ/ការប្រាថ្នាធម៌) និងវីរភាព។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះអង្គបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងរុងរឿងលើសលប់។ មើលទៅព្រះអង្គគួរឲ្យស្រឡាញ់ដូចព្រះចន្ទ—ទាំងសម្បុររូប និងសីលធម៌ បង្កើតសេចក្តីស្រឡាញ់ និងទំនុកចិត្ត។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal for a ruler-in-training: inner restraint (śama) and disciplined effort (tapas) should accompany courage (vīrya). When these qualities mature together, a person’s growth becomes both effective and socially beneficial—earning trust and affection, symbolized by the moon-like pleasantness.
Vaiśampāyana describes a young prince’s rapid flourishing. The narration emphasizes that his development is not merely physical or martial; it is grounded in self-control and austerity, and his appearance and demeanor are portrayed as pleasing like the moon.