Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī

राक्षसान्नमसौ भुडुक्ते यो भुद्धक्ते हान्नमीदृशम्‌ । “जिस अन्नपर थूक पड़ गयी हो, जिसमें कीड़े पड़े हों, जो जूठा हो, जिसमें बाल गिरा हो, जो तिरस्कारपूर्वक प्राप्त हुआ हो, जो अश्रुपातसे दूषित हो गया हो तथा जिसे कुत्तोंने छू दिया हो, वह सारा अन्न इस जगतमें राक्षसोंका भाग है। अतः विद्वान्‌ पुरुष सदा समझ- बूझकर इन सब प्रकारके अन्नोंका प्रयत्नपूर्वक परित्याग करे। जो ऐसे अन्नको खाता है, वह मानो राक्षसोंका अन्न खाता है” || २६-२७ $ ।। शोधयित्वा ततस्तीर्थमृषयस्ते तपोधना:

rākṣasānnam asau bhuṅkte yo bhuktvā hānnam īdṛśam |

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ អ្នកណាដែលបរិភោគអាហារប្រភេទនេះ គឺដូចជាបរិភោគចំណែកដែលកំណត់សម្រាប់រាក្សស។ អាហារដែលត្រូវទឹកមាត់ស្ពឹកលើ, មានដង្កូវ, ជាអាហារសល់ពីអ្នកដទៃ, ត្រូវសក់ធ្លាក់ចូល, បានមកដោយការមើលងាយ, ត្រូវទឹកភ្នែកបំពុល, ឬត្រូវឆ្កែប៉ះ—អាហារទាំងអស់នោះ ក្នុងលោកនេះ ត្រូវបានប្រកាសថាជាចំណែករបស់រាក្សស។ ដូច្នេះ បុរសមានប្រាជ្ញា គួរបោះបង់អាហារទាំងនោះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងដោយការពិចារណា—រក្សាសុចរិតភាព កិត្តិយសខ្លួន និងធម៌ ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកក៏ដោយ។

राक्षसान्नम्food belonging to/fit for demons
राक्षसान्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootराक्षस + अन्न
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
असौthat (person)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसद् (प्रonominal base: अदस्)
FormMasculine, Nominative, Singular
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
हान्नम्abandoned/impure food (as read)
हान्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootह + अन्न
FormNeuter, Accusative, Singular
ईदृशम्such (of this kind)
ईदृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootईदृश
FormNeuter, Accusative, Singular
शोधयित्वाhaving purified
शोधयित्वा:
TypeVerb
Rootशुध्/शोधय् (causative of शुध्)
FormAbsolutive (क्त्वा), Active
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततस्
तीर्थम्ford; sacred place
तीर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तपोधनाःwhose wealth is austerity; rich in penance
तपोधनाः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootतपोधन
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

वैशम्पायन (Vaiśampāyana)
राक्षस (Rākṣasa)