Shloka 113
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
जित्वा वा पृथिवीं भुड्क्ष्व हतो वा स्वर्गमाप्तुहि । जिसमें राजा दुर्योधन सो रहा था
jitvā vā pṛthivīṁ bhuṅkṣva hato vā svargam āptu hi |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ឈ្នះហើយសោយរាជ្យលើផែនដី ឬបើត្រូវសម្លាប់ ក៏ប្រាកដជាទៅដល់សួគ៌»។ ពេលទៅដល់ជិតបឹងដែលព្រះបាទទុរយោធន៍លាក់ខ្លួនសម្រាកនៅក្នុងទឹក ពួកគេបាននិយាយទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រដ៏មិនងាយឈ្នះនោះថា៖ «ព្រះរាជា! សូមក្រោកឡើង ហើយទៅជាមួយយើង ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងយុធិષ્ઠិរ—ឈ្នះហើយគ្រប់គ្រងផែនដី ឬស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមហើយទទួលសួគ៌លោក»។ ការអំពាវនាវនេះដាក់សង្គ្រាមជាជម្រើសតឹងរឹងរបស់ក្សត្រយៈ៖ អធិបតេយ្យលើលោកដោយជ័យជម្នះ ឬឡើងសួគ៌ដោយមរណភាពក្នុងសង្គ្រាមត្រឹមត្រូវ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse expresses the kṣatriya ideal of resolute duty in war: one should either win rightful sovereignty through valor or, if killed while fighting, attain heaven—presenting courage and commitment to one’s role as a moral imperative.
Duryodhana is hiding/resting in a lake after the devastation of the war. Others reach the lake and urge him to rise and face Yudhiṣṭhira in battle, framing the coming confrontation as a final, honor-bound choice between kingship and a warrior’s death.