Shloka 16
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
गदया मद्रराजस्य सव्यदक्षिणमाहत: । भीमसेनो महाबाहुर्न चचालाचलो तथा,मद्रराजकी गदासे दायें-बायें अच्छी तरह चोट खाकर भी महाबाहु भीमसेन विचलित नहीं हुए। वे पर्वतके समान अविचलभावसे खड़े रहे
gadayā madrarājasya savyadakṣiṇam āhataḥ | bhīmaseno mahābāhur na cacālācalo tathā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទោះត្រូវគប់យ៉ាងខ្លាំងពីឆ្វេង និងស្តាំ ដោយគ្រាប់ដំបងរបស់ស្តេចមទ្រ ក៏ភីមសេនាដៃធំមហាបាហុ មិនរអិលរំញ័រឡើយ។ គាត់ឈរមាំមួន មិនចលនា ដូចភ្នំ—រូបភាពនៃការតាំងចិត្តមិនរលាយកណ្ដាលអំពើហិង្សានៃសង្គ្រាម។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness under assault: a warrior committed to duty does not lose composure when struck. Ethically, it praises inner firmness (dhṛti) and disciplined courage—enduring pain without abandoning one’s responsibility in a righteous struggle.
Sañjaya describes the battle moment where the king of Madra (Śalya) strikes Bhīma with a mace from both sides. Despite the heavy blows, Bhīma remains unmoved, standing like a mountain, signaling his resilience and readiness to continue the duel.