Shloka 193
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
चित्रसेनशिर: कायादपाहरत पाण्डव: । तत्पश्चात् पाण्डुकुमारने सुन्दर नासिका और विशाल नेत्रोंसे युक्त कुण्डल और मुकुटसहित चित्रसेनके मस्तकको धड़से काट लिया
sañjaya uvāca | citrasenaśiraḥ kāyād apāharat pāṇḍavaḥ | tataḥ paścāt pāṇḍukumāreṇa sundaranāsikā-viśālanetra-yuktaṃ kuṇḍala-mukuṭa-sahitaṃ citrasenasya mastakaṃ dhaḍāt kāṭitam |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បណ្ឌវម្នាក់បានវាយចិត្រសេន ដាច់ក្បាលចេញពីរាងកាយ ហើយយកក្បាលនោះទៅ។ បន្ទាប់មក កូនប្រុសរបស់បណ្ឌុបានកាត់ក្បាលចិត្រសេនចេញពីដងខ្លួន—ក្បាលដែលពាក់ក្រវិល និងមកុដ មានច្រមុះស្អាត និងភ្នែកធំទូលាយ—បង្ហាញពីភាពសាហាវនៃចុងក្រោយក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលវីរភាព និងវាសនាបញ្ចប់ទៅក្នុងការបាត់បង់ដែលមិនអាចត្រឡប់វិញបាន។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh dharma of war: in a kṣatriya battle context, victory and death are decisive, and even a noble, ornamented warrior meets the same end—highlighting impermanence and the grave ethical weight of violence.
Sanjaya reports that a Pandava kills the warrior Citrasena by severing his head from his body; the description notes the head’s ornaments (earrings and crown) and features, emphasizing the dramatic, brutal closure of the combat.