Shloka 14

अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्

Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report

Devanagari script

यो<यं मूर्धाभिषिक्तानामग्रे यात: परंतप: । स हतो ग्रसते पांसून्‌ पश्य कालस्य पर्ययम्‌,जो ये शत्रुसंतापी नरेश सभी मूर्धाभिषिक्त राजाओंके आगे चला करते थे, वे ही आज मारे जाकर धरतीपर पड़े-पड़े धूल फाँक रहे हैं। यह समयका उलट-फेर तो देखो

Transliteration

yo ’yaṁ mūrdhābhiṣiktānām agre yātaḥ parantapaḥ | sa hataḥ grasate pāṁsūn paśya kālasya paryayam ||

Translation

អ្នកដែលធ្លាប់ដើរនាំមុខព្រះមហាក្សត្រដែលបានអភិសេកទាំងឡាយ ជាអ្នកដុតបំផ្លាញសត្រូវ—ឥឡូវនេះ ត្រូវសម្លាប់ហើយ ដេកលើដី លេបធូលី។ ចូរមើលការប្រែប្រួលដែលកាលវេលាបង្កើតឡើង។

Word by Word

यःwho

अयम्this (man)

मूर्धाभिषिक्तानाम्of the consecrated (crowned) kings

अग्रेin front, before

यातःgone, having proceeded

परंतपःfoe-scorcher (epithet)

सःhe

हतःslain

ग्रसतेdevours, swallows

पांसून्dust

पश्यsee, behold

कालस्यof time

पर्ययम्reversal, change of turn

Speaker

कृप उवाच

Characters & Entities

Kṛpa

mūrdhābhiṣiktāḥ (consecrated kings)

kāla (Time/Fate)

pāṁsu (dust/earth)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes