Shloka 15
Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
शवक्नोति जीवितुं दक्षो नालस: सुखमेधते । दृश्यन्ते जीवलोकेडस्मिन् दक्षा: प्रायो हितैषिण:,पुरुषार्थमें लगा हुआ दक्ष पुरुष सुखसे जीवन-निर्वाह कर सकता है; परंतु आलसी मनुष्य कभी सुखी नहीं होता है। इस जीव-जगतमें प्राय: तत्परतापूर्वक कर्म करनेवाले ही अपना हित साधन करते देखे जाते हैं
śaknoti jīvituṁ dakṣo nālasaḥ sukham edhate | dṛśyante jīvaloke ’smin dakṣāḥ prāyo hitaiṣiṇaḥ ||
ក្រឹបៈបាននិយាយថា៖ មនុស្សមានសមត្ថភាព និងឧស្សាហ៍ព្យាយាម អាចរក្សាជីវិត និងរីកចម្រើនក្នុងសុខបាន; តែមនុស្សខ្ជិល មិនដែលបានសុខឡើយ។ នៅក្នុងលោកសត្វនេះ ជាទូទៅ គេឃើញថា អ្នកដែលមានប្រសិទ្ធភាព និងខិតខំប្រឹងប្រែងជានិច្ច ទើបជាអ្នកសម្រេចប្រយោជន៍របស់ខ្លួន។
कृप उवाच
Educational Q&A
Happiness and welfare are linked to competence and sustained effort; laziness undermines well-being. The verse promotes purposeful action (puruṣārtha) and self-discipline as practical dharma.
In the Sauptika Parva’s tense aftermath of the war, Kṛpa offers counsel framed as worldly observation: those who act with skill and diligence tend to secure their interests, whereas the idle fail to thrive.