Shloka 13
Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
Devanagari script
प्रायशो हि कृतं कर्म नाफलं दृश्यते भुवि । अकृत्वा च पुनर्दु:खं कर्म पश्येन्महाफलम्,प्राय: किया हुआ कर्म इस भूतलपर कभी निष्फल होता नहीं देखा जाता है; परंतु कर्म न करनेसे दुःखकी प्राप्ति ही देखनेमें आती है; अतः कर्मको महान् फलदायक समझना चाहिये
Transliteration
prāyaśo hi kṛtaṃ karma nāphalaṃ dṛśyate bhuvi | akṛtvā ca punar duḥkhaṃ karma paśyen mahāphalam ||
Translation
ក្រឹបៈបាននិយាយថា៖ ជាទូទៅ ការងារដែលបានធ្វើ នៅលើផែនដីនេះ មិនត្រូវបានឃើញថា ឥតផលឡើយ។ តែបើមិនធ្វើវិញ នោះតែងឃើញតែទុក្ខមកដល់។ ដូច្នេះ គួរតែចាត់ទុកការធ្វើការងារ ជាអ្វីដែលផ្តល់ផលធំ។
Word by Word
प्रायशःgenerally, for the most part
प्रायशः:
TypeIndeclinable
Rootप्रायशस्
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कृतम्done, performed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त, Neuter, Nominative, Singular
कर्मaction, deed
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अफलम्fruitless
अफलम्:
TypeAdjective
Rootअफल
FormNeuter, Nominative, Singular
दृश्यतेis seen, is observed
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, Third, Singular, Passive/Impersonal (भावे/कर्मणि)
भुविon earth, in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री. प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
FormFeminine, Locative, Singular
अकृत्वाnot having done, without doing
अकृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा (absolutive), अ- (negation)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुनःagain; on the other hand
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
दुःखम्sorrow, suffering
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मaction (as object: action/doing)
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
पश्येत्one would see / should see
पश्येत्:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, Third, Singular
महा-फलम्having great fruit; greatly fruitful
महा-फलम्:
TypeAdjective
Rootमहा + फल
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
कृप उवाच
Characters & Entities
K
KṛpaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes