Shloka 423
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
न्यग्रोधमण्डलं सर्व संछन्न॑ सर्वतो5भवत् | प्रजानाथ! उस बलवान् उल्लूने
nyagrodhamaṇḍalaṃ sarvaṃ saṃchannaṃ sarvato ’bhavat | prajānātha! sa balavān ullūkaḥ yo-yo kākāḥ tasya dṛṣṭiṃ āgatāḥ, tān sarvān kṣaṇabhareṇa jaghāna | tena sa sarvo vaṭavṛkṣaḥ kākānāṃ śarīraiḥ teṣāṃ ca vividhair avayavaiḥ sarvata ācchāditaḥ abhavat |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ! មែកសាខានៃដើមពោធិ៍ (បន្យាន) ទាំងមូលត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ពីគ្រប់ទិស។ អ៊ូលូកា—សត្វទីទុយដ៏ខ្លាំងក្លា—សម្លាប់កណ្ដៀរៗណាដែលចូលមកក្នុងចក្ខុវិស័យរបស់វា ក្នុងពេលតែបន្តិចប៉ុណ្ណោះ; ដោយហេតុនោះ ដើមពោធិ៍ទាំងមូលត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយសាកសពកណ្ដៀរ និងអវយវៈដែលបែកខ្ទេចរបស់ពួកវា»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses stark predatory imagery—an owl instantly slaughtering crows—to foreshadow the ruthless, night-bound violence of the Sauptika episode. Ethically, it underscores how war can slide into adharma when killing becomes swift, indiscriminate, and dehumanizing.
Sanjaya reports that a powerful owl kills every crow that comes into its sight, so that the banyan’s canopy becomes covered on all sides with the crows’ bodies and severed parts—an ominous scene setting the tone for the events of the Sauptika Parva.