Shloka 36
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Restraint and the Pāṇḍavas’ Authorized Return (धृतराष्ट्र-उपदेशः)
Devanagari script
सर्वैगुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् । यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नर: स्त्रियम्,वह समस्त सदगुणोंसे सम्पन्न तथा मनके अनुकूल और प्रिय वचन बोलनेवाली है। मनुष्य धर्म, काम और अर्थकी सिद्धिके लिये जैसी पत्नीकी इच्छा रखता है, द्रौपदी वैसी ही है
Translation
«នាងពេញលេញដោយគុណល្អទាំងអស់ សមនឹងចិត្ត និងនិយាយពាក្យផ្អែមល្ហែម។ មនុស្សប្រាថ្នាប្រពន្ធបែបណា ដើម្បីសម្រេចធម៌ កាម និងអត្ថ—នាងទ្រោបទី គឺបែបនោះ»។
Word by Word
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
गुणैःqualities/virtues
गुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सम्पन्नाम्endowed/possessed (of)
सम्पन्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्पन्न
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुकूलाम्agreeable/favorable
अनुकूलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुकूल
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रियंवदाम्sweet-speaking
प्रियंवदाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रियंवदा
FormFeminine, Accusative, Singular
यादृशीम्such as/whatever kind
यादृशीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयादृश
FormFeminine, Accusative, Singular
धर्मdharma (righteous duty)
धर्म:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
कामdesire/pleasure
काम:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्थwealth/purpose
अर्थ:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
सिद्धिम्success/attainment
सिद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
इच्छेत्would desire
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
स्त्रियम्a woman/wife
स्त्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes