Shloka 21
अक्षविजय-प्रसङ्गः
Escalation of Wagers and Shakuni’s Repeated Declarations of Victory
(संदिदेश ततः प्रेष्यान् नागाह्नयगतिं प्रति । ततस्ते नरशार्टूलाश्षक्रुर्वै नूपशासनम् ।।
saṃdideśa tataḥ preṣyān nāgāhnavī-gatiṃ prati | tataste naraśārdūlāś cakrur vai nṛpaśāsanam ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ព្រះបាទយុធិષ્ઠិរ បានបញ្ជាឲ្យអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គ ចេញទៅតាមផ្លូវទៅកាន់ទន្លេគង្គា (ហើយដូច្នេះទៅកាន់ហាស្តិនាបុរ)។ អ្នកបម្រើទាំងនោះ ដូចខ្លាដ៏ក្លាហាន បានអនុវត្តព្រះបញ្ជាដោយរហ័ស។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញពីវិន័យរាជ្យ និងការគ្រប់គ្រងដោយរបៀបរៀបរយ៖ អ្នកគ្រប់គ្រងដែលប្រកបដោយធម៌ មិនប្រញាប់ប្រញាល់ ឬធ្វើដោយលាក់លៀមទេ ប៉ុន្តែធ្វើតាមនីតិវិធី ដោយព្រះបញ្ជាច្បាស់លាស់ និងមានក្រុមអមតាមសមរម្យ—ជាសញ្ញាខាងក្រៅនៃការប្តេជ្ញាខាងក្នុងចំពោះធម៌ ទោះព្រឹត្តិការណ៍កំពុងនាំព្រះអង្គទៅរកការអញ្ជើញដ៏គ្រោះថ្នាក់ក៏ដោយ។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined kingship: a ruler’s intent becomes ethical action through clear command and orderly execution. Even before the moral crisis of the dice-game unfolds, Yudhiṣṭhira’s conduct reflects procedural righteousness—acting through proper channels rather than impulsively.
Yudhiṣṭhira sends his attendants ahead with instructions to move toward the Gaṅgā-route, i.e., toward Hāstinapura. The attendants promptly obey, setting in motion the Pandavas’ formal journey that will culminate in the fateful assembly and gambling episode.