Shloka 43
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
इत्युक्त्वा राजशार्टूलस्तस्थौ गर्जन्ञमर्षण: । ऐसा कहकर क्रोधमें भरा हुआ राजसिंह शिशुपाल दहाड़ता हुआ युद्धके लिये डट गया,स्वराष्ट्राणि गमिष्यामस्तदनुज्ञातुमरहसि । श्रुत्वा तु वचन राज्ञां धर्मराजो युधिछिर: “हम अपने-अपने राष्ट्रको जायँगे, आप हमें आज्ञा दें।।
ity uktvā rājaśārṭūlas tasthau garjan amarṣaṇaḥ | svarāṣṭrāṇi gamiṣyāmas tad-anujñātum arhasi | śrutvā tu vacanaṃ rājñāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
ពោលដូច្នោះហើយ «ខ្លាធំក្នុងចំណោមស្តេច» បានឈរមាំ ដង្ហើមគំហុកដោយកំហឹង ម្រាមសម្លេងដូចសត្វសិង្ហ ដើម្បីត្រៀមចូលសង្គ្រាម។ បន្ទាប់មក ស្តេចទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «យើងនឹងត្រឡប់ទៅនគររបស់ខ្លួនៗ សូមព្រះអង្គប្រទានអនុញ្ញាត»។ ព្រះធម្មរាជ យុធិષ્ઠិរ បានស្តាប់ពាក្យនោះ ក៏គោរពស្វាគមន៍ព្រះមហាក្សត្រទាំងនោះតាមគួរ ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់បងប្អូនថា៖ «ស្តេចទាំងនេះមកកាន់យើងដោយមិត្តភាព។ ឥឡូវ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្លាំងក្លាទាំងនេះ បានសុំអនុញ្ញាតពីខ្ញុំ ហើយត្រៀមត្រឡប់ទៅនគររបស់ខ្លួន។ សូមឲ្យអ្នកទាំងឡាយបានសុខ—ចូរនាំព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរទាំងនេះដោយកិត្តិយស ទៅដល់ព្រំដែននគររបស់យើង»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid provocation and martial tension, dharma in kingship is shown through proper conduct: honoring guests and granting leave respectfully. Yudhiṣṭhira models ethical rulership by maintaining decorum and ensuring dignified escort for visiting kings.
After a furious outburst, Śiśupāla stands roaring, poised for conflict. Meanwhile, the visiting kings request Yudhiṣṭhira’s permission to return home. Yudhiṣṭhira honors them appropriately and instructs his brothers to escort them respectfully to the borders.