Shloka 31
Jarā’s Account and the Enthronement of Jarāsandha (जरासंधोत्पत्तिः अभिषेकश्च)
(एष ते तनयो राजन् मा तप्सीस्त्वं तपो वने । प्रजा: पालय धर्मेण एष धर्मो महीक्षिताम् ।।
eṣa te tanayo rājan mā tapsīstvaṃ tapo vane | prajāḥ pālaya dharmeṇa eṣa dharmo mahīkṣitām ||
yajasva vividhairyajñairindraṃ tarpaya cendunā | putraṃ rājye pratiṣṭhāpya tata āśramamāvraja ||
aṣṭau varān prayacchāmi tava putrasya pārthiva | brahmaṇyatāmaje yatvaṃ yuddheṣu ca tathā ratim ||
priyātitheyatāṃ caiva dīnānāmanvavekṣaṇam | tathā balaṃ ca sumahalloke kīrtiṃ ca śāśvatīm ||
anurāgaṃ prajānāṃ ca dadau tasmai sa kauśikaḥ |
etacchrutvā munervākyaṃ śirasā praṇipatya ca | muneḥ pādau mahāprājñaḥ sa nṛpaḥ svagṛhaṃ gataḥ ||
«នេះហើយជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះរាជា។ កុំសោកស្តាយឡើយ ហើយកុំចូលព្រៃទៅធ្វើតបស្យា។ ចូរព្រះអង្គគ្រប់គ្រងប្រជារាស្ត្រតាមធម៌—នេះហើយជាធម៌របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ចូរធ្វើយញ្ញជាច្រើនប្រភេទ ហើយបំពេញព្រះឥន្ទ្រដោយសោមរាស។ បន្ទាប់មក ដាក់ព្រះរាជបុត្រឡើងលើរាជសింహាសន៍ ហើយចូលទៅរស់នៅអាស្រាមវានប្រស្ថ។ ឱ អធិរាជ! ខ្ញុំប្រទានពរ៨ប្រការដល់ព្រះរាជបុត្រ៖ គោរពព្រះព្រាហ្មណ៍ និងវិជ្ជាសាស្ត្រ; មិនអាចចាញ់ក្នុងសង្គ្រាម និងមានចិត្តរីករាយក្នុងកាតព្វកិច្ចយុទ្ធ; ស្រឡាញ់ការទទួលភ្ញៀវ; មេត្តាករុណាចំពោះអ្នកក្រីក្រ និងអ្នកទុក្ខលំបាកជានិច្ច; មានកម្លាំងធំ; មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងលោក; និងមានសេចក្តីស្នេហាដល់ប្រជាជនជានិច្ច»។ ព្រះមហាក្សត្រដ៏មានប្រាជ្ញា បានស្តាប់ព្រះវាចារបស់មុនីហើយ ក៏ដាក់ក្បាលគោរពនៅជើងមុនី រួចត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋានវិញ។
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
A king’s primary austerity is not forest-penance but righteous governance: protecting subjects according to dharma. After securing succession and fulfilling sacrificial duties, the ruler may withdraw to the forest-stage (vānaprastha).
A sage (Kauśika) reassures King Bṛhadratha that he will have a son, instructs him to perform sacrifices and later retire after enthroning the heir, and grants eight boons describing the future prince’s virtues. The king bows to the sage and returns home.