Shloka 54
Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
त्रियोजनायतं सद्म त्रिस्कन्धं योजनावधि
triyojanāyataṃ sadma triskandhaṃ yojanāvadhi | raivatakī durgakī lambāī triyojanikā | ekaika-yojane senānāṃ tritridalāṇāṃ chāvanī | pratyeka-yojanānte śataśata-dvārāṇi senābhiḥ surakṣitāni | vīrāṇāṃ parākrama eva tasya gaḍhasya pradhāna-phāṭakaḥ | yuddhe unmattavat parākrama-pradarśakair aṣṭādaśa yādava-vaṃśyaiḥ kṣatriyaiḥ sa durgaḥ surakṣitaḥ ||
ព្រះក្រឹṣṇa (Śrī Kṛṣṇa) មានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាយរៃវតក (Raivataka) មានប្រវែងបីយោជន៍។ វាត្រូវបានរៀបចំជាបីជាន់ ហើយនៅរាល់មួយយោជន៍ មានជំរុំកងទ័ពបីកង។ នៅចុងរាល់មួយយោជន៍ មានទ្វាររយ ដែលកងទ័ពការពារ។ ទោះយ៉ាងណា ទ្វារធំជាក់ស្តែងនៃបន្ទាយនោះ គឺសេចក្តីក្លាហានរបស់វីរបុរសទាំងឡាយ។ វាត្រូវបានការពារដោយក្សត្រីយៈយាទវ (Yādava) ចំនួនដប់ប្រាំបីនាក់ ដែលស្រវឹងដោយកម្តៅសង្គ្រាម បង្ហាញសមត្ថភាពមិនខ្លាចអ្វីឡើយ។
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that fortifications and gates matter, but the decisive protection of a realm is the disciplined valor and readiness of its defenders—an expression of kṣatriya-dharma where courage and martial competence function as the true ‘main gate’ of security.
Śrī Kṛṣṇa describes the stronghold at Raivataka: its three-yojana extent, tiered arrangement, troop encampments, and numerous guarded gates, concluding that it is ultimately safeguarded by the heroic prowess of eighteen Yādava Kṣatriyas.