Shloka 12
Adhyāya 3: Indra’s Invitation and Yudhiṣṭhira’s Refusal to Abandon the Dog
Svargārohaṇa Test
भीतं भक्त नान्यदस्तीति चार्त॑ प्राप्तं क्षीणं रक्षणे प्राणलिप्सुम् । प्राणत्यागादप्यहं नैव मोक्तुं यतेयं वै नित्यमेतद् व्रतं मे
yudhiṣṭhira uvāca | bhītaṃ bhaktaṃ nānyad astīti cārtaṃ prāptaṃ kṣīṇaṃ rakṣaṇe prāṇalipsum | prāṇatyāgād apy ahaṃ naiva moktuṃ yateyaṃ vai nityam etad vrataṃ me ||
យុធិષ્ઠិរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលភ័យខ្លាច ស្មោះភក្តិ ហើយយំស្រែកថា ‘ខ្ញុំគ្មានទីពឹងផ្សេងទៀតទេ’ មកសុំជ្រកកោនដោយទុក្ខវេទនា ទន់ខ្សោយ មិនអាចការពារខ្លួនបាន ហើយប្រាថ្នាតែរក្សាជីវិត—បើទោះបីត្រូវបោះបង់ជីវិតខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំក៏មិនអាចបោះបង់គាត់បានឡើយ។ នេះជាវ្រតរបស់ខ្ញុំជានិច្ច—តែងតែខិតខំការពារអ្នកសុំជ្រកកោនដូច្នោះ»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is to protect those who seek refuge—especially the fearful, weak, and distressed—even when doing so entails personal risk. The verse frames protection of the suppliant as a lifelong vow (vrata), not a situational choice.
In the Mahāprasthānika context, Yudhiṣṭhira articulates his unwavering ethical commitment: anyone who approaches him in distress, declaring there is no other refuge, must not be abandoned. It underscores his identity as a dharmic king even at the end of his journey.