Shloka 10
विशीर्णनागाश्वर॒थ प्रवीरं बल॑ त्वदीयं यमराष्ट्रकल्पम् । अन्योन्यमासाद्य हत॑ महद्वि- नराश्वनागैर्गिरिकूटकल्पै:,“नरेश्वर! तुम्हारी सेनाके हाथी, घोड़े, रथ और प्रमुख वीर नष्ट- भ्रष्ट हो गये। सारी सेनामें यमराजका राज्य-सा हो गया है। पर्वतशिखरोंके समान विशाल हाथी, घोड़े और पैदल मनुष्य एक-दूसरेसे टक्कर लेकर अपने प्राण खो बैठे हैं
sañjaya uvāca | viśīrṇa-nāgāśva-ratha-pravīraṃ balaṃ tvadīyaṃ yama-rāṣṭra-kalpam | anyonyam āsādya hataṃ mahad vinarāśva-nāgair giri-kūṭa-kalpaiḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ឱ នរេශ්វរ! កងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ—ដំរី សេះ រថ និងវីរបុរសដ៏លេចធ្លោ—ត្រូវបានបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទី។ ទីសមរភូមិទាំងមូលប្រៀបដូចជារដ្ឋានរបស់យមរាជ។ មនុស្ស សេះ និងដំរីធំៗដូចកំពូលភ្នំ បានរត់ប្រទះគ្នា បុកទង្គិចគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយក្នុងការប៉ះទង្គិចនោះ ពួកគេបានបាត់បង់ជីវិត។»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic cost of war: when armies collide in rage and rivalry, the field becomes ‘like Yama’s realm,’ reminding the listener of impermanence and the ethical gravity of violence, even within a kṣatriya context.
Sañjaya reports to the king that the king’s forces have been devastated—elephants, horses, chariots, and leading fighters are broken; huge elephants and mixed ranks crash into each other, resulting in widespread death.