Shloka 97
गाण्डीवधारी अर्जुनका ध्वज मानो युद्धका इच्छुक होकर कर्णके ध्वजपर आक्रमण करने लगा। अर्जुनकी ध्वजाका महान् वेगशाली वानर उस समय अपने स्थानसे उछला और कर्णकी ध्वजाकी साँकलपर चोट करने लगा, जैसे गरुड़ अपने पंजों और चोंचसे सर्पपर प्रहार कर रहे हों ।। सा किड्॒किणीकाभरणा कालपाशोपमा<5<5यसी । अभ्यद्रवत् सुसंरब्धा हस्तिकक्ष्याथ तं कपिम्
sā kiḍkiṇīkābharaṇā kālapāśopamāyasī | abhyadravat susaṃrabdhā hastikakṣyātha taṃ kapim ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទង់របស់អ្នកកាន់គន្ធីវ អర్జុន ដូចជាចង់សង្គ្រាម បានចាប់ផ្តើមវាយលុកលើទង់របស់កર્ણ។ នៅពេលនោះ ស្វាដ៏មានល្បឿនខ្លាំងលើទង់អర్జុន បានលោតចេញពីទីតាំងរបស់ខ្លួន ហើយវាយប្រហារលើខ្សែសង្វាក់នៃទង់កರ್ಣ ដូចគរុឌប្រើក្រញ៉ាំ និងចំពុះវាយលើសត្វពស់។ ហើយខ្សែសង្វាក់នោះ ដែលតុបតែងដោយកណ្ដឹងលាន់ៗ ហាក់ដូចខ្សែចងនៃមរណៈ (កាលបាស) បានរត់មកដោយកំហឹង ហើយវាយប្រហារលើស្វានោះ—ហនុមាន—យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how, in a dharma-contested war, even symbols (standards, emblems) mirror the inner states of warriors—wrath, resolve, and the sense of mortal peril—reminding the listener that ethical struggle is not only physical but also psychological and emblematic.
As Arjuna presses the attack on Karṇa’s standard, Hanumān on Arjuna’s banner leaps to strike Karṇa’s banner-chain; in response, the bell-adorned, death-noose-like strap/chain surges fiercely toward the monkey, intensifying the dramatic clash of the two champions’ chariot-emblems.