Shloka 11
हया: ससूता निहता नरेन्द्र चूर्णीकृतश्चास्य रथ: पतन्त्या । दुःशासनं पाण्डवा: प्रेक्ष्य सर्वे हृष्टा: पज्चाला: सिंहनादानमुछ्चन्,नरेन्द्र! उस गदाने गिरते ही दुःशासनके रथको चूर-चूर कर डाला और सारथिसहित उसके घोड़ोंको भी मार डाला। दुःशासनको उस अवस्थामें देखकर समस्त पाण्डव और पांचाल-योधा हर्षमें भरकर सिंहनाद करने लगे
sañjaya uvāca |
hayāḥ sasūtā nihatā narendra cūrṇīkṛtaś cāsya rathaḥ patantyā |
duḥśāsanaṃ pāṇḍavāḥ prekṣya sarve hṛṣṭāḥ pañcālāḥ siṃhanādān amuñcan ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ព្រះរាជា! ពេលគដានោះធ្លាក់បុកចុះ រទេះសង្គ្រាមរបស់ទុះសាសនៈត្រូវបានបំផ្លាញជាបំណែកៗ ហើយសេះរបស់គាត់ជាមួយអ្នកបើករទេះក៏ត្រូវសម្លាប់។ ឃើញទុះសាសនៈធ្លាក់ដល់ស្ថានភាពនោះ បណ្ឌវទាំងអស់ និងយោធាបញ្ចាលា ពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បានបន្លឺសំឡេងសីហនាទ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the rapid reversal of fortune in war and the moral-emotional surge that follows the downfall of a notorious aggressor. It reflects the epic’s sense that adharma invites ruin, while those aligned with a righteous cause draw renewed courage when injustice is visibly checked.
A powerful descending strike (contextually, a mace-blow) shatters Duhshasana’s chariot; his horses and charioteer are killed. Witnessing his helpless condition, the Pandavas and their Panchala allies rejoice and roar in triumph, signaling a momentum shift on the battlefield.