Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

शर्म वर्म प्रतिष्ठा च जीविताशा च संजय । शत्रुसूदन राधापुत्र कर्णने भी अपनी प्रतिज्ञाके अनुसार सारा कार्य किया। संजय! वही समस्त कौरव-योद्धाओंका कल्याणकारी आश्रय, कवचके समान संरक्षक, प्रतिष्ठा और जीवनकी आशा था,चिच्छेद बहुधा कर्णो योधव्रतमनुष्ठित: । राजन! योद्धाओंके व्रतका पालन करनेवाले कर्णने हाथीदाँतकी बनी हुई मूठवाले खड्गों, ध्वजों, शक्तियों, घोड़ों, हाथियों, नाना प्रकारके रथों, पताकाओं, व्यजनों, धुरों, जूओं, जोतों और भाँति-भाँतिके पहियोंके टुकड़े-टुकड़े कर डाले | ४१-४२ $ ।। तत्र भारत कर्णेन निहतैर्गजवाजिभि:

sañjaya uvāca |

śarma varma pratiṣṭhā ca jīvitāśā ca sañjaya |

śatrusūdana rādheyaḥ karṇo hi svapratijñayā sarvaṃ karma cakāra |

sañjaya! sa eva samasta-kaurava-yoddhṝṇāṃ kalyāṇakārī āśrayaḥ, kavaca-sadṛśaḥ saṃrakṣakaḥ, pratiṣṭhā ca jīvitāśā ca āsīt |

chiccheda bahudhā karṇo yodha-vratam anuṣṭhitaḥ |

rājan! yodha-vrata-pālakaḥ karṇo hastidanta-muṣṭi-kṛtān khaḍgān, dhvajān, śaktīḥ, aśvān, gajān, nānā-vidhān rathān, patākāḥ, vyajanāni, dhurān, yūgān, yotāni ca, bhinna-bhinna-cakra-khaṇḍāni ca ciccheda |

tatra bhārata karṇena nihatāir gaja-vājibhiḥ ...

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! កರ್ಣ—កូនរបស់រាធា អ្នកសម្លាប់សត្រូវ—បានបំពេញពាក្យសច្ចៈរបស់ខ្លួន ហើយធ្វើគ្រប់ការងារតាមដែលបានសន្យា។ សម្រាប់យោធាកៅរវៈទាំងឡាយ គាត់ជាជម្រកដ៏ប្រសើរ៖ ដូចស្រោមកាវច គាត់ការពារពួកគេ; គាត់ជាកិត្តិយស និងជាសេចក្តីសង្ឃឹមនៃជីវិត។ ដោយគោរពវិន័យនៃអ្នកយុទ្ធ កರ್ಣបានកាត់បំផ្លាញជាច្រើនក្នុងកណ្ដាលសង្គ្រាម៖ ដាវដែលមានដងធ្វើពីភ្លុកដំរី ស្តង់ដារ និងទង់ជ័យ លំពែង សេះ និងដំរី រថសង្គ្រាមជាច្រើនប្រភេទ ទង់ និងកន្ទុយយ៉ាក់សម្រាប់បក់ ព្រមទាំងយួក ដំបងរថ ឧបករណ៍ចងសេះ និងកង់—បំបែកជាបំណែកៗ។ នៅទីនោះ ឱ ព្រះបារ័ត! វាលសង្គ្រាមពោរពេញដោយដំរី និងសេះដែលកರ್ಣបានសម្លាប់…»។

चिच्छेदcut, he cut
चिच्छेद:
Karta
TypeVerb
Rootछिद्
FormLiT (Perfect), Parasmaipada, 3, singular
बहुधाin many ways / repeatedly
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, nominative, singular
योधव्रतम्the warrior’s vow/duty
योधव्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोध-व्रत
Formneuter, accusative, singular
अनुष्ठितःhaving performed / having observed
अनुष्ठितः:
TypeAdjective
Rootअनु-स्था (अनुष्ठा)
Formpast passive participle (kta), masculine, nominative, singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, instrumental, singular
निहतैःslain
निहतैः:
TypeAdjective
Rootनि-हन्
Formpast passive participle (kta), masculine, instrumental, plural
गजवाजिभिःby elephants and horses
गजवाजिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगज-वाजि
Formmasculine, instrumental, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by rājan/bhārata address)
K
Karna
R
Rādhā (as Karna’s foster-mother, via rādheya/rādhāputra)
K
Kaurava warriors
S
swords (khaḍga) with ivory hilts (hastidanta-muṣṭi)
S
standards (dhvaja)
B
banners/flags (patākā)
S
spears/lances (śakti)
H
horses (aśva)
E
elephants (gaja)
C
chariots (ratha)
F
fans (vyajana)
Y
yokes/poles/harness parts (yuga, dhurā, yotāni)
W
wheels (cakra)