Shloka 14
अग्रतस्तस्य गच्छन्ति मांसहेतोर्भयानका: । प्रजानाथ! कंक, गृध्र, बक, बाज और कौए आदि भयानक पक्षी मांसके लिये उनके आगे-आगे जा रहे थे ।। निमित्तानि च धन्यानि पाण्डवस्य शशंसिरे,प्रयाहि शीघ्र॑ गोविन्द सूतपुत्रजिघांसया । “गोविन्द! अब मेरा रथ तैयार हो। उसमें पुनः उत्तम घोड़े जोते जायँ और मेरे उस विशाल रथमें सब प्रकारके अस्त्र-शस्त्र सजाकर रख दिये जायाँ। अअभ्वारोहियोंद्वारा सिखलाये और टहलाये गये घोड़े रथसम्बन्धी उपकरणोंसे सुसज्जित हो शीघ्र यहाँ आवें और आप सूतपुत्रके वधकी इच्छासे जल्दी ही यहाँसे प्रस्थान कीजिये”
sañjaya uvāca | agratas tasya gacchanti māṃsahetor bhayānakāḥ | prajānātha! kaṅka-gṛdhra-baka-bāja-kākādayo bhayānakāḥ pakṣiṇaḥ māṃsāya teṣām agregre gacchanti || nimittāni ca dhanyāni pāṇḍavasya śaśaṃsire | prayāhi śīghraṃ govinda sūtaputra-jighāṃsayā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «នៅមុខគាត់ មានបក្សីគួរឱ្យភ័យខ្លាច ដោយសារចង់បានសាច់ កំពុងហោះនាំមុខ—ខ្លែង, អក្សរ, ក្រពើស, បក្សីបាហ្ស, ក្អែក និងដូច្នោះ។ ហើយសញ្ញាមង្គលក៏បានប្រកាសសេចក្តីល្អសម្រាប់បណ្ឌវៈផងដែរ។ ‘ចូរទៅឲ្យរហ័ស, Govinda,’ (អរជុនបានជំរុញ) ‘ដោយចិត្តប៉ងសម្លាប់កូនរបស់សូត’»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war is framed not only as human action but as a moral-cosmic event: nature’s scavenger-birds and the language of omens signal impending slaughter, while ‘auspicious signs’ are read as legitimizing the Pāṇḍava side—raising the ethical tension between duty in battle and the grim reality of violence.
Sañjaya reports that dreadful flesh-seeking birds move ahead as if foretelling carnage. At the same time, favorable omens are said to favor the Pāṇḍava. Arjuna urges Kṛṣṇa (Govinda) to depart quickly with the intent of killing Karṇa (called ‘sūtaputra’).