Shloka 59
कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् । जिससे आपके पुत्रोंने विजयकी आशा लगा रखी थी, जो वैरका मुख बना हुआ था, उससे पाण्डुपुत्र अर्जुन पार हो गये। महाराज! पहले आपने हितैषी बन्धुओंके कहनेपर भी जिसकी ओर ध्यान नहीं दिया, वही यह महान् विनाशकारी संकट प्राप्त हुआ है ।। ५७-५८ ई | पुत्राणां राज्यकामानां त्वया राजन् हितैषिणा,राजन्! आपने राज्यकी कामना रखनेवाले अपने पुत्रोंक हितकी इच्छा रखते हुए सदा उन पाण्डवोंके अहित ही किये हैं; आपके उन्हीं कर्मोका यह फल प्राप्त हुआ है
tad idaṃ samanupprāptaṃ vyasanaṃ sumahātyayam | yasmād yuṣmāka-putraiḥ vijayāśā niveśitā āsīt, yo vairasya mukhaṃ babhūva, tasmāt pāṇḍuputro 'rjunaḥ pāragaḥ | mahārāja! pūrvaṃ tvayā hitaiṣibandhubhiḥ ukte 'pi yasmin na manas kṛtaṃ, sa evāyaṃ mahān vināśakaraḥ saṅkaṭaḥ prāptaḥ || putrāṇāṃ rājyakāmānāṃ tvayā rājan hitaiṣiṇā, sadā teṣāṃ pāṇḍavānām ahitam eva kṛtam; teṣāṃ karmaṇāṃ phalam idaṃ prāptam ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គ្រោះមហន្តរាយដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច និងលំបាកឆ្លងកាត់នេះ បានមកដល់ព្រះអង្គហើយ។ ឧបសគ្គនោះដែលព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គបានដាក់សេចក្តីសង្ឃឹមជ័យជម្នះ—ហើយជាទ្វារនៃសត្រូវភាព—អរជុន កូនបណ្ឌុ បានឆ្លងផុតទៅហើយ។ ព្រះរាជា! វិបត្តិដ៏ធំ និងបំផ្លាញនេះ ដែលព្រះអង្គកំពុងប្រឈមមុខថ្ងៃនេះ គឺជារឿងដដែលដែលកាលពីមុន ព្រះអង្គបានបដិសេធមិនយកចិត្តទុកដាក់ ទោះបីញាតិមិត្តដែលប្រាថ្នាល្អបាននិយាយដើម្បីប្រយោជន៍ព្រះអង្គក៏ដោយ។ ហើយព្រះរាជា! ទោះបីព្រះអង្គអះអាងថាចង់រកសុភមង្គលឲ្យព្រះរាជបុត្រដែលប្រាថ្នារាជ្យ ក៏ដោយ ព្រះអង្គបានធ្វើអំពើដែលប៉ះពាល់ដល់បណ្ឌវៈជាញឹកញាប់; វិបត្តិនេះជាផលនៃកិច្ចការទាំងនោះ។
संजय उवाच
Educational Q&A
Ignoring good counsel and pursuing partisan harm in the name of one’s own side leads to self-destruction; the crisis is presented as the moral ‘fruit’ (phala) of sustained unethical choices.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that the formidable obstacle on which the Kauravas based their hope of victory has been overcome by Arjuna, and he frames the unfolding disaster as the consequence of Dhritarashtra’s earlier refusal to heed well-wishers and his repeated actions against the Pandavas.