Shloka 49
कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
पत्तीनां निहता: संघा हयानां प्रयुतानि च । रथव्रजाश्न निहता हताश्न वरवारणा:
pattīnāṁ nihatāḥ saṅghā hayānāṁ prayutāni ca | rathavrajaś ca nihatā hatāś ca varavāraṇāḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្រុមទាហានថ្មើរជើងជាច្រើនត្រូវបានសម្លាប់; សេះរាប់ម៉ឺនក៏ត្រូវបានសម្លាប់ដែរ។ កងរថសង្គ្រាមត្រូវបានបំផ្លាញ ហើយដំរីអភិជនក៏ដេកស្លាប់ដូចគ្នា—បង្ហាញរលកសង្គ្រាមដ៏មិនអាណិត និងតម្លៃមនុស្សដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៃមហិច្ឆតាយុទ្ធសាស្ត្រ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the immense cost of war: not only warriors but also animals and entire military formations are annihilated. Ethically, it invites reflection on how ambition and enmity culminate in widespread suffering, even when framed within kṣatriya duty.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the scale of slaughter on the battlefield: masses of infantry are killed, vast numbers of horses fall, chariot troops are destroyed, and great elephants are slain—conveying the ferocity and devastation of the ongoing combat in Karṇa Parva.