Shloka 806
मुष्टियुद्धे नियुद्धं च देहपाप्मासुनाशनम् । दोनों दलोंके सैनिक एक-दूसरेके केश पकड़कर खींचते, दाँतोंसे काटते, नखोंसे बखोटते, मुक्कोंसे मारते और परस्पर मल्लयुद्ध करने लगते थे। इस प्रकार वह युद्ध सैनिकोंके शरीर, प्राण और पापोंका विनाश करनेवाला हो रहा था
sañjaya uvāca |
muṣṭiyuddhe niyuddhaṃ ca dehapāpmāsunāśanam |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ក្នុងការប្រយុទ្ធដោយកណ្ដាប់ដៃ និងការចាប់ក្រវ៉ាត់ជិតស្និទ្ធ សង្គ្រាមបានក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញរាងកាយ បំផ្លាញដង្ហើមជីវិត និងបំផ្លាញបាប។ ទាហានទាំងពីរភាគីចាប់សក់គ្នាទាញ ខាំដោយធ្មេញ កោសដោយក្រចក វាយដោយកណ្ដាប់ដៃ ហើយធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការប្រយុទ្ធដូចមল্লយុទ្ធ។ ដូច្នេះ សង្គ្រាមបានរាលដាលជាអ្នក ‘សម្អាត’ ដ៏សាហាវ—លេបលាន់កម្លាំងកាយ និងជីវិត ហើយតាមធម៌របស់អ្នកសង្គ្រាម គឺដុតបំផ្លាញអំពើអាក្រក់ដែលសន្សំសំចៃមកតាមការលំបាកឈាមឆ្អឹង។»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames extreme hand-to-hand violence as simultaneously destructive and, within the epic’s warrior worldview, expiatory: battle annihilates the body and life, yet is also portrayed as capable of ‘burning away’ sin through the harsh ordeal of combat and death.
Sañjaya describes the fighting degenerating into brutal close-quarters brawling—hair-pulling, biting, scratching, and punching—so that the battlefield resembles a mass wrestling match, emphasizing the ferocity and intimacy of the slaughter.