Shloka 706
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
व्यड्राड्रावयवाः पेतुः क्षितौ क्षीणा: क्षितीश्वरा: । कितने ही घायल नरेश पताका, ध्वज, छत्र, अश्व, सारथि, आयुध, शरीर तथा उसके अवयवोंसे रहित हो रणभूमिमें गिर पड़े
vyaḍrāḍrāvayavāḥ petuḥ kṣitau kṣīṇāḥ kṣitīśvarāḥ |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រះមហាក្សត្រជាច្រើន អស់កម្លាំង និងរងរបួសធ្ងន់ បានដួលលើដី—រាងកាយ និងអវយវៈខូចខាត—ត្រូវដកហូតទាំងទង់ បដា ឆ័ត្រ សេះ អ្នកបើករទេះ អាវុធ និងសម្រស់នៃរាជសិរី។ ដូច្នេះ សមរភូមិបានបង្ហាញតម្លៃសីលធម៌ដ៏ឃោរឃៅនៃសង្គ្រាម៖ អំណាច និងនិមិត្តសញ្ញារាជ្យ ស្រាលប៉ុន្មានមុខមាត់ចំពោះផលវិបាកនៃហិង្សា និងវាសនា។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the impermanence of worldly power: even kings, symbols of authority, and the protections of rank collapse in war. It implicitly warns that violence consumes status and body alike, revealing the ethical weight and human cost of conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that many kings, worn out and badly wounded, are falling on the battlefield. The scene emphasizes the scale of destruction and the stripping away of royal dignity amid combat.