Shloka 6
अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira
Chapter 45
सर्वनिव महेष्वासानजय्यानमरैरपि । के च प्रपक्षौ पक्षौ वा मम सैन्यस्थ संजय
sañjaya uvāca |
ke ca prapakṣau pakṣau vā mama sainyastha dhṛtarāṣṭra uvāca—
sañjaya! rādhāputraḥ karṇo devatānām api ajayyaḥ, tathā bhīmasenena parirakṣitān dhṛṣṭadyumnādīn sarvān mahā-iṣvāsān pāṇḍava-vīrān prati kathaṃ vyūhaṃ vyaracayata? sañjaya! mama sainyasya pakṣa-prapakṣa-rūpeṇa ke ke vīrā āsan?
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ធൃതរാഷ്ട്രបានសួរថា «សញ្ជ័យ! ករណៈ កូនរបស់រាធា ដែលមិនអាចឈ្នះបាន សូម្បីតែដោយទេវតា បានរៀបចំវ្យូហៈ (ទម្រង់រៀបចំកងទ័ព) ដូចម្តេច ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវីរបុរសបណ្ឌវ ដូចជា ធ្រឹෂ្ដទ្យុម្ន ដែលជាមហាធនូធរ ទាំងអស់ ហើយត្រូវបានភីមសេនការពារ? ហើយសញ្ជ័យ! ក្នុងកងទ័ពរបស់ខ្ញុំ អ្នកណាខ្លះឈរជាស្លាបទាំងពីរ និងស្លាបជំនួយ (ប្រពក្ស) នៃវ្យូហៈនោះ?»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical tension of kingship in war: a ruler’s anxiety turns to questions of tactical arrangement and reliance on champions. It implicitly shows how attachment and fear can narrow attention to military advantage, even as the larger dharmic consequences of the conflict loom.
Dhritarashtra questions Sanjaya about Karna’s tactical response—how Karna arranged a battle formation to meet the Pandava great archers (notably Dhrishtadyumna) who are said to be protected by Bhima, and which Kaurava warriors were positioned as the wings and supporting wings of that formation.