Previous Verse
Next Verse

Shloka 323

Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement

उपसर्गाद्‌ बहुधा सूदतेश्व प्रायेण सर्व त्वयि तच्च महाम्‌ । “शद्‌ शास, शो, शू, श्वस्‌ अथवा षद्‌ तथा नाना प्रकारके उपसर्गोंसे युक्त सूद* धातुसे भी शत्रु शब्दकी सिद्धि होती है। मेरे प्रति इन सभी धातुओंका सारा तात्पर्य तुममें संघटित होता है

sañjaya uvāca | upasargād bahudhā sūdateśva prāyeṇa sarva tvayi tac ca mahām | ṣaḍ śāsa, śo, śū, śvas athavā ṣaḍ tathā nānā-prakārake upasargaiḥ yukta sūd-dhātose’pi śatru-śabdasya siddhir bhavati | mama prati etāsu sarvāsu dhātuṣu sarva-tātparyaṁ tum̐me saṅghaṭitaṁ bhavati |

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ដោយអំណាចនៃបុព្វបទ (ឧបសគ៌) ពាក្យ ‘សត្រូវ’ អាចកើតមានន័យបានជាច្រើនយ៉ាង—សូម្បីតែពីធាតុ ‘sūd’ ដែលភ្ជាប់ជាមួយបុព្វបទនានា។ ប៉ុន្តែ ឱ មហាវីរៈ! ស្រមោលន័យទាំងអស់នោះ ពេលយកមកបូកសរុបហាក់ដូចជារួមចូលមកលើអ្នកចំពោះខ្ញុំ៖ អ្វីៗដែលពាក្យ ‘សត្រូវ’ អាចបញ្ជាក់បានតាមការបង្កើតន័យទាំងនោះ ន័យពេញលេញរបស់វា ដូចជាត្រូវបានសម្របសម្រួលឲ្យមានរូបរាងនៅក្នុងអ្នក។»

उपसर्गात्from a preverb/prefix
उपसर्गात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउपसर्ग
FormMasculine, Ablative, Singular
बहुधाin many ways
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा
सूदतेषुamong/with respect to the (forms/usages of) 'sūda'
सूदतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूद
FormMasculine, Locative, Plural
प्रायेणgenerally, for the most part
प्रायेण:
TypeIndeclinable
Rootप्राय
सर्वम्all, the whole (thing)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormLocative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
महाम्great (f.)
महाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहा
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya