Shloka 41

कर्णपर्व — अध्याय ४०

Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance

Devanagari script

उत्पत्योत्पत्य च मुहुर्मुहृ्तमिति चेति च । वृक्षाग्रेभ्य: स्थलेभ्यश्व निपतन्त्युतन्ति च,इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्यसंवादे हंसकाकीयोपाख्याने एकचत्वारिंशो5 ध्याय: इस प्रकार श्रीमहाभारत कर्णपर्वमें कर्ण-शल्य-संवादके अन्तर्गत हंसकाकीयोपाख्यान- विषयक इकतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Transliteration

utpatyotpatya ca muhur muhur iti ceti ca | vṛkṣāgrebhyaḥ sthalebhyaś ca nipatanty utthanti ca ||

Translation

ហង្សបាននិយាយថា៖ «ម្តងហើយម្តងទៀត ពួកគេលោតហោះឡើង ហើយម្តងហើយម្តងទៀត ស្រែកថា ‘អាឡាស! អាឡាស!’—ធ្លាក់ចុះពីកំពូលឈើ និងពីដី ហើយបន្ទាប់មកក៏ឡើងវិញ»។ តាមន័យធម៌ បន្ទាត់នេះរំលេចវដ្តមិនស្ងប់ស្ងាត់នៃការភ័យខ្លាច និងការរំខានដែលកើតពីភាពល្ងង់ខ្លៅ និងការវិនិច្ឆ័យខុស: អ្នកដែលខ្វះភាពស្ថេរភាព និងការយល់ឃើញ ត្រូវបានបោះបង់ឲ្យលោតឡើងភ្លាមៗ ហើយធ្លាក់ចុះភ្លាមៗ សោកស្តាយរាល់ដង តែបន្តធ្វើដដែល។

Word by Word

• [{'term': 'utpatyotpatya', 'gloss': 'leaping up repeatedly

• rising again and again'}, {'term': 'muhur muhuḥ', 'gloss': 'again and again

• time after time'}, {'term': 'iti', 'gloss': 'thus

• indicating quoted speech/thought'}, {'term': 'ceti', 'gloss': 'and ‘ce’

• an exclamation/cry (lamenting sound)'}, {'term': 'vṛkṣāgra', 'gloss': 'tree-top

• the summit of a tree'}, {'term': 'sthala', 'gloss': 'ground

• level place'}, {'term': 'nipatanti', 'gloss': 'they fall down'}, {'term': 'utthanti', 'gloss': 'they rise up

Speaker

हंस उवाच

Characters & Entities

• हंस (Haṃsa, the Swan)
• वृक्ष (tree)
• वृक्षाग्र (tree-top)
• स्थल (ground)