Shloka 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका $ श्लोक मिलाकर कुल ६६ ३ “लोक हैं) शीस्स्न्श्मास्स शत भ्निध्रॉभ्राध्स त्रयस्त्रिंशो5 ध्याय: दुर्योधनका शल्यसे त्रिपुरोंकी उत्पत्तिका वर्णन, त्रिपुरोंसे भयभीत इन्द्र आदि देवताओंका ब्रह्माजीके साथ भगवान् शंकरके पास जाकर उनकि स्तुति करना दुर्योधन उवाच भूय एव तु मद्रेश यत्ते वक्ष्यामि तच्छृणु । यथा पुरावृत्तमिदं युद्धे देवासुरे विभो,निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा । दुर्योधन बोला--मद्रराज! मैं पुन: आपसे जो कुछ कह रहा हूँ, उसे सुनिये। प्रभो! पूर्वकालमें देवासुर-संग्रामके अवसरपर जो घटना घटित हुई थी तथा जिसे महर्षि मार्कण्डेयने मेरे पिताजीको सुनाया था, वह सब मैं पूर्णरूपसे बता रहा हूँ। राजर्षिप्रवर! आप मन लगाकर इसे सुनिये, इसके विषयमें आपको कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये
duryodhana uvāca
bhūya eva tu madreśa yat te vakṣyāmi tac chṛṇu |
yathā purāvṛttam idaṃ yuddhe devāsure vibho |
nibodha manasā cātra na te kāryā vicāraṇā ||
ទុរយោធនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមទ្រ (Madra) សូមស្តាប់ម្ដងទៀត នូវអ្វីដែលខ្ញុំនឹងប្រាប់។ ឱ អ្នកមានអំណាច ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់តាមពិតទាំងស្រុង អំពីរបៀបដែលហេតុនេះបានកើតឡើងនៅសម័យបុរាណ ក្នុងសង្គ្រាមរវាងទេវតា និងអសុរ។ សូមស្តាប់ដោយចិត្តមាំមួន; អ្នកមិនគួរមានសង្ស័យ ឬបកស្រាយផ្សេងទៀតឡើយ»។
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the authority of ancient precedent: Duryodhana urges attentive listening and discourages doubt, showing how speakers in the epic use revered past events to persuade and to frame present decisions in war.
Duryodhana addresses Śalya (king of Madra) and begins recounting an ancient episode from the devas–asuras conflict, setting up a larger mythic narrative (leading into the Tripura-related account) to influence the listener’s mindset.