Shloka 39
अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
महाराज! उस समय अन्धकार और विशेषत: धूलसे सब कुछ आच्छादित होनेके कारण हमलोग किसी भी शुभ या अशुभ वस्तुको देख नहीं पाते थे ।। ते त्रसन्तो महेष्वासा रात्रियुद्धस्य भारत । अपयानं ततश्नक्रुः सहिता: सर्वयोधिभि:,भारत! वे महाथनुर्धर योद्धा रात्रियुद्धसे डरते थे। इसलिये समस्त सैनिकोंके साथ उन्होंने वहाँसे शिविरको प्रस्थान कर दिया
sañjaya uvāca |
mahārāja! tasmin samaye andhakāra-viśeṣeṇa ca dhūlinā sarvaṃ samantād āvṛtaṃ babhūva; tena vayaṃ na kiñcid api śubham aśubhaṃ vā vastu draṣṭuṃ śaśakima ||
te trasanto maheṣvāsā rātriyuddhasya bhārata |
apayānaṃ tataś cakruḥ sahitāḥ sarvayodhibhiḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រា នៅពេលនោះ អន្ធការ—ហើយជាពិសេសធូលីដ៏ស្ទះស្ទះ—បានគ្របដណ្តប់អស់ទាំងអ្វីៗ ដូច្នេះយើងមិនអាចមើលឃើញសញ្ញាណណាមួយ ថាជាសុភមង្គល ឬ អសុភមង្គល។ បន្ទាប់មក ពួកអ្នកធ្នូដ៏មហិមា ទាំងនោះភ័យខ្លាចការប្រយុទ្ធពេលរាត្រី; ដូច្នេះ ពួកគេបានដកថយ ហើយជាមួយយុទ្ធជនទាំងអស់ បានត្រឡប់ចេញទៅកាន់ជំរំ។
संजय उवाच
Educational Q&A
When clarity of perception is lost—through darkness, dust, and panic—ethical and strategic discernment collapses; fear can become the deciding factor, prompting withdrawal even among mighty warriors.
Sañjaya reports that the battlefield is obscured by darkness and dust so no auspicious or inauspicious signs can be seen; frightened of night-fighting, the great archers retreat together with their troops toward the camp.