Shloka 19
काकोपमोपदेशः
The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa
तलयोश्व तथा शब्दान् धनुषश्न महाहवे | शड्खशब्दवरांश्वैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरी,राजन! तब वे दोनों नरेश बारंबार सिंहनाद करते हुए उस महासमरमें तालियाँ बजाने, धनुषकी टंकार करने और उत्तम शंखनाद फैलाने लगे
tālayoś ca tathā śabdān dhanuṣaś ca mahāhave | śaṅkhaśabdavarāṃś caiva cakratuḥ tau nareśvarī, rājan |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រះរាជា! ក្នុងសមរភូមិដ៏ធំនោះ អ្នករាជយោធាទាំងពីរ បានគ្រហឹមដូចសត្វសិង្ហម្តងហើយម្តងទៀត ទះដៃ បន្លឺសំឡេងខ្សែធ្នូ និងផ្លុំស័ង្ខដ៏ល្អឥតខ្ចោះ—ប្រកាសចិត្តក្លាហាន និងប្រកួតប្រជែងសត្រូវ ខណៈការប្រយុទ្ធកាន់តែតានតឹង។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the martial code (kṣātra-dharma) of openly declaring intent in battle: through lion-roars, bow-twangs, and conch-blasts, warriors signal courage, readiness, and a public challenge rather than covert aggression.
Sañjaya describes two royal combatants in the midst of a major engagement. They repeatedly make loud battle-signals—clapping, twanging their bows, and blowing conches—heightening the atmosphere and announcing their presence and determination to fight.