Shloka 29
कर्णार्जुनयुद्ध-प्रवृत्तिः
Renewal of the Karṇa–Arjuna Engagement at Day’s End
जैसे वज्रोंकी वर्षासे पर्वत ढह जाते हैं, उसी प्रकार पाण्डव-सैनिकरूपी बादलोंद्वारा की हुई बाणोंकी वृष्टिसे आहत हो शत्रुओंके हाथीरूपी पर्वत धराशायी हो गये ।। एवं हत्वा तव गजांस्ते पाण्डुरथकुञ्जरा: । द्रुतां सेनामवैक्षन्त भिन्नकूलामिवापगाम्
evaṁ hatvā tava gajāṁs te pāṇḍu-ratha-kuñjarāḥ | drutāṁ senām avaikṣanta bhinna-kūlām ivāpagām ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្រោយពេលសម្លាប់ដំរីរបស់អ្នករួច វីរបុរសដ៏ខ្លាំងក្លានៃប៉ាន់ឌវ—ដូចដំរីដែលភ្ជាប់នឹងរទេះពណ៌សក្នុងកម្លាំងរបស់ពួកគេ—បានមើលឃើញកងទ័ពរបស់អ្នកបែកបាក់ និងរត់គេច ដូចទន្លេដែលច្រាំងត្រូវបានបាក់បែក។ រូបភាពនេះបង្ហាញថា ក្នុងសង្គ្រាម សូម្បីតែកម្លាំងដែលអួតអាងបំផុត (កងដំរី) ក៏រលំចុះពេលត្រូវជំនាញ និងចិត្តសម្រេចវាយប្រហារយ៉ាងផ្តោត ហើយកងទ័ពដែលខ្វះភាពរួបរួម ក៏បាត់បង់ទាំងមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រ និងសីលធម៌ដូចគ្នា។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of military might when cohesion and morale collapse: once the elephant corps is destroyed, the army’s confidence breaks, and the force disperses like a river after its banks are breached—suggesting that power without stability and discipline quickly becomes ruin.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍava fighters have killed the Kauravas’ war-elephants; seeing this, the Kaurava army is viewed as fleeing and disintegrating, compared to a river whose banks have broken.