Shloka 4763
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
अश्वास्तरपरिस्तोमान् राड़कवान् पतितान् भुवि । 'घुड़सवारोंकी ध्वजाओंके अग्रभागमें हाथियोंके सुनहरे कंबल उलझ गये हैं। घोड़ोंकी पीठपर बिछाये जानेवाले विचित्र, मणिजटित एवं सुवर्णभूषित रंकुमृगके चमड़ेके बने हुए झूल और जीन धरतीपर पड़े हैं, इन्हें देखो
sañjaya uvāca |
aśvāstara-paristomān rāḍakavān patitān bhuvi |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «មើលទៅ—លើដីមានគ្រឿងតុបតែងដ៏សម្បូរបែបរបស់សេះ និងលា ក៏ដូចជាខោអាវគ្រប និងអលង្ការដ៏រុងរឿងដែលធ្លាប់លម្អពួកវា។ ក្នុងភាពចលាចលនៃសង្គ្រាម ការតាំងអួតនៃទង់ជ័យ និងគ្រឿងគ្របសេះដ៏ថ្លៃថ្នូរ បានរញ៉េរញ៉ៃជាប់គ្នា ហើយត្រូវបានបោះចោលដួលលើដី បង្ហាញថា ភាពអធិកអធមនៃសង្គ្រាមអាចបំផ្លាញសណ្តាប់ធ្នាប់ និងកិត្តិយសយុទ្ធសាស្ត្របានយ៉ាងឆាប់រហ័សប៉ុណ្ណា»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of worldly splendor: even the most ornate signs of power—banners, caparisons, and costly gear—are reduced to debris on the battlefield, reminding the listener that pride and display cannot withstand the consequences of violence and fate.
Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra the दृश्य of the battlefield: animal coverings and rich trappings (for horses and related mounts) have fallen to the ground amid the fighting, conveying the scale of disorder and devastation.