Adhyaya 118

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६३ “लोक मिलाकर कुल ६२३ श्लोक हैं।) ० गा षोडशाधिकशततमोड<्ध्याय: सात्यकिका पराक्रम तथा दुर्योधन और कृतवर्माकी पुनः पराजय संजय उवाच ते किरन्त: शरव्रातान्‌ सर्वे यत्ता: प्रहारिण: । त्वरमाणा महाराज युयुधानमयोधयन्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ព្រះមហារាជ! អ្នកយោធាទាំងអស់នោះ ដែលជំនាញក្នុងការវាយប្រហារ និងប្រុងប្រយ័ត្នពេញលេញ បានប្រញាប់រហ័ស បាញ់ព្រួញជាក្រុមៗដូចភ្លៀង ហើយចូលប្រយុទ្ធជាមួយយុយុធាននៅទីនោះ។

Verse 2

तं द्रोण: सप्तसप्तत्या जघान निशितै: शरे: । दुर्मर्षणो द्वादशभिर्दु:सहो दशभि: शरै:,द्रोणाचार्यने सात्यकिको सतहत्तर तीखे बाणोंसे घायल कर दिया। फिर दुर्मर्षणने बारह और दु:सहने दस बाणोंसे उन्हें बींध डाला

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដ្រូណាបានវាយគាត់ដោយព្រួញមុតស្រួចចំនួន ៧៧។ បន្ទាប់មក ទុរមರ್ಷណ បានចាក់ដោយ ១២ ព្រួញ ហើយ ទុះសហ បានបន្ថែមទៀត ១០ ព្រួញ។

Verse 3

विकर्णश्वापि निशितैस्त्रिंशद्धिः कड्कपत्रिभि: । विव्याध स्ये पाश्वें तु स्‍्तनाभ्यामन्तरे तथा,तत्पश्चात्‌ विकर्णने भी कंककी पाँखवाले तीस तीखे बाणोंसे सात्यकिकी बायीं पसली और छाती छेद डाली

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ វិកರ್ಣ ក៏បានប្រើព្រួញមុតស្រួចចំនួន ៣០ ដែលមានស្លាបដូចស្លាបសត្វកុក ហើយចាក់សាត្យគីនៅចំហៀង និងនៅតំបន់ចន្លោះទ្រូងផងដែរ។

Verse 4

दुर्मुखो दशभिर्बाणैस्तथा दुःशासनोडष्टभि: । चित्रसेनश्न शैनेयं द्वाभ्यां विव्याध मारिष,आर्य! तदनन्तर दुर्मुखने दस, दुःशासनने आठ और चित्रसेनने दो बाणोंसे सात्यकिको घायल कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទុរមុខ បានវាយសៃនេយ (សាត្យគី) ដោយព្រួញ ១០; ទុះសាសន ក៏ដូចគ្នា ដោយ ៨; ហើយ ចិត្រាសេន បានចាក់គាត់ដោយ ២។

Verse 5

दुर्योधनश्व॒ महता शरवर्षेण माधवम्‌ | अपीडयद्‌ू रणे राजन शूराश्षान्ये महारथा:,राजन! उस रणक्षेत्रमें दुर्योधन तथा अन्य शूरवीर महारथियोंने भारी बाण-वर्षा करके सात्यकिको पीड़ित कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ នៅក្នុងសមរភូមិនោះ ទុរយោធន និងមហារថីវីរបុរសដទៃទៀត បានធ្វើឲ្យ មាធវ រងទុក្ខដោយភ្លៀងព្រួញដ៏ធំធេង។

Verse 6

सर्वतः प्रतिविद्धस्तु तव पुत्रैर्महारथै: । तान्‌ प्रत्यविध्यद्‌ वार्ष्णेय: पृथक्‌ पृथगजिद्दागैः

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទោះបីត្រូវកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ ដែលជាមហារថី ទម្លាក់ព្រួញវាយពីគ្រប់ទិសក៏ដោយ វីរបុរសវ្រឹષ્ણិ សាត្យគី បានសងវិញ ដោយចាក់ពួកគេម្នាក់ៗ ដោយព្រួញលឿនមិនខកខានរបស់គាត់។

Verse 7

भारद्वाजं त्रिभिरबणर्दु:सहं नवभि: शरै: । विकर्ण पञज्चविंशत्या चित्रसेनं च सप्तभि:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្នុងកណ្ដាលសមរភូមិ គាត់បានបាញ់ព្រះទ្រូណា (ភារទ្វាជ) ដោយព្រួញ ៣ ដើម បាញ់ទុះសហៈដោយ ៩ ដើម បាញ់វិកර්ណៈដោយ ២៥ ដើម និងបាញ់ចិត្រាសេនៈដោយ ៧ ដើម។ ការរាយការណ៍នេះបង្ហាញភាពសាហាវឥតឈប់ឈរ និងមានរបៀបរបបនៃសង្គ្រាម ដែលវីរភាពត្រូវវាស់ដោយការបាញ់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ទោះបីមានទម្ងន់ធម៌នៃការធ្វើបាបចំពោះគ្រូចាស់ និងញាតិមិត្តក៏ដោយ។

Verse 8

दुर्मर्षणं द्वादशभिरष्टाभिश्न विविंशतिम्‌ । सत्यव्रतं च नवभिर्विजयं दशभि: शरै:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គាត់បានបាញ់ទុរមರ್ಷណៈដោយព្រួញ ១២ ដើម បាញ់វិវិំសតិដោយ ៨ ដើម បាញ់សត្យវ្រតៈដោយ ៩ ដើម និងបាញ់វិជយៈដោយ ១០ ដើម។ ក្នុងភាពងងឹតសាហាវនៃសមរភូមិ ការបាញ់ជាប្រមាណត្រឹមត្រូវបានជ្រើសរើសគូប្រជែងតាមឈ្មោះម្នាក់មួយ បង្ហាញថា «ធម៌» នៃសង្គ្រាមបានរួមតូចទៅជាអំពើហិង្សាដែលមានវិន័យ និងការរាប់គណនាខូចខាតដោយមិនឈប់ឈរ។

Verse 9

ततो रुक्‍्माड़्दं चाप॑ं विधुन्चानो महारथ: । अभ्ययात्‌ सात्यकिस्तूर्ण पुत्र तव महारथम्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក វីរបុរសមហារថី សាត្យគី បានក្រឡុកធ្នូដ៏ធំរបស់ខ្លួន ដែលតុបតែងដោយអង្គដាសមាសពីមាស ហើយរត់ទៅមុខយ៉ាងលឿន ដើម្បីវាយប្រហារលើកូនប្រុសរបស់អ្នក—មហារថីដ៏លេចធ្លោរបស់អ្នក។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញចលនាឥតឈប់ឈរនៃសង្គ្រាម ដែលវីរភាព និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តជំរុញអ្នកសង្គ្រាមឲ្យរុញទៅមុខ ទោះបីទម្ងន់ធម៌នៃសង្គ្រាមបងប្អូនសាច់ឈាមព្យួរលើរាល់ការចោទប្រកាន់ក៏ដោយ។

Verse 10

राजानं सर्वलोकस्य सर्वलोकमहारथम्‌ | शरैरभ्याहनद्‌ गाढं ततो युद्धम भूत्‌ तयो:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គាត់បានបាញ់ព្រះបាទទុរយោធនៈ—ស្តេចនៃប្រជាជន និងមហារថីដ៏ល្បីល្បាញទូទាំងលោក—ដោយព្រួញជាច្រើន ឲ្យរងរបួសយ៉ាងធ្ងន់។ បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏សាហាវបានផ្ទុះឡើងរវាងអ្នកទាំងពីរ ខណៈវីរភាព និងអំណាចស្តេចត្រូវបានសាកល្បងក្រោមការទាមទារឥតមេត្តារបស់សង្គ្រាម។

Verse 11

विमुज्चन्तौ शरांस्तीक्ष्णान्‌ संदधानौ च सायकान्‌ | अदृश्यं समरे<न्योन्यं चक्रतुस्तो महारथौ,उन दोनों महारथियोंने समरभूमिमें बाणोंका संधान और तीखे बाणोंका प्रहार करते हुए एक-दूसरेको अदृश्य कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ មហារថីទាំងពីរ បាញ់ព្រួញមុតស្រួចចេញទៅ និងដាក់ព្រួញថ្មីៗជាប់ធ្នូជានិច្ច ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមកមើលមិនឃើញលើសមរភូមិ—ម្នាក់ត្រូវបានបាំងដោយព្យុះព្រួញរបស់ម្នាក់ទៀត។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញថា ក្នុងសង្គ្រាម វីរភាពអាចលប់បំបាត់សូម្បីការមើលឃើញ បម្លែងការប្រយុទ្ធឲ្យក្លាយជាការប្រកួតនៃការអត់ធ្មត់ និងជំនាញមានវិន័យ មិនមែនត្រឹមការបង្ហាញអំណាចប៉ុណ្ណោះទេ។

Verse 12

सात्यकि: कुरुराजेन निर्विद्धों बह्मशो भत । अस्रवद्‌ रुधिरं भूरि स्वरसं चन्दनो यथा

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សាត្យគី ត្រូវបានស្តេចកុរុ (ទុរយោធន) បាញ់ព្រួញចាក់ម្តងហើយម្តងទៀតយ៉ាងសាហាវ ក៏ឈាមហូរចេញមកច្រើនក្រៃលែង។ ទោះកំពុងហូរឈាម កាយរបស់គាត់វិញកាន់តែភ្លឺរលោង—ដូចដើមចន្ទនក្រហមដែលបញ្ចេញជ័រក្រហមតាមធម្មជាតិ។

Verse 13

सात्वतेन च बाणीौचघैर्निरविद्धिस्तनयस्तव । शातकुम्भमयापीडो बभौ यूप इवोच्छित:,सात्यकिके बाणसमूहोंसे घायल होकर आपका पुत्र दुर्योधन सुवर्णमय मुकुट धारण किये ऊँचे यूपके समान सुशोभित हो रहा था

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ត្រូវបានព្រួញជាច្រើនរបស់សាត្វត (សាត្យគី) ចាក់ប៉ះពាល់ កូនប្រុសរបស់អ្នក—ទុរយោធន—ពាក់មកុដមាសសុទ្ធ ក៏នៅតែឈរលេចធ្លោភ្លឺចែងចាំង ដូចយូបៈ (សសរពិធីយជ្ញ) ខ្ពស់មួយ។

Verse 14

माधवस्तु रणे राजन्‌ कुरुराजस्य धन्विन: । धनुश्चिच्छेद समरे क्षुरप्रेण हसन्निव,राजन! रफणक्षेत्रमें सात्यकिने धनुर्धर दुर्योधनके धनुषको एक क्षुरप्रद्वारा हँसते हुए-से काट दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រះរាជា! ក្នុងសមរភូមិ មាធវ (ក្រឹෂ្ណ) ដូចជាកំពុងញញឹម បានប្រើព្រួញក្បាលមុតដូចកាំបិត កាត់បំបែកធ្នូរបស់ស្តេចកុរុ អ្នកធ្នូ—ក្នុងមួយចំណាត់ដ៏សម្រេចចិត្ត។

Verse 15

अथीैनं छिन्नधन्वानं शरैर्बहुभिसचिनोत्‌ । निर्भिन्निश्न शरैस्तेन द्विषता क्षिप्रकारिणा

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ពេលធ្នូរបស់គាត់ត្រូវកាត់បំបែក គាត់ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយព្រួញជាច្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ត្រូវបានព្រួញទាំងនោះចាក់ជ្រៀតជ្រែក គាត់បានទទួលទុក្ខក្រោមដៃសត្រូវដែលធ្វើការយ៉ាងរហ័ស។

Verse 16

अथान्यद्‌ धनुरादाय हेमपृष्ठं दुरासदम्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក គាត់យកធ្នូមួយទៀត—មានខ្នងបំពាក់មាស ហើយពិបាកឲ្យអ្នកដទៃទប់ទល់—ឡើងកាន់ ដើម្បីបន្តការប្រយុទ្ធ។

Verse 17

सो$तिविद्धों बलवता तव पुत्रेण धन्विना

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គេត្រូវបានវាយប្រហារដោយកម្លាំងដ៏ខ្លាំង—ត្រូវព្រួញចាក់ជ្រៅ—ដោយអ្នកបាញ់ធ្នូដ៏មានអំណាច គឺកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 18

पीडित॑ नृपतिं दृष्टवा तव पुत्रा महारथा:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឃើញព្រះមហាក្សត្រកំពុងទុក្ខលំបាក កូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ—អ្នកយុទ្ធរថដ៏មហិមា—ក៏… (បានប្រតិកម្មតាមសមរភូមិ)។

Verse 19

स च्छाद्यमानो बहुभिस्तव पुत्रैर्महारथै:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទោះបីត្រូវកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គជាច្រើន—អ្នកយុទ្ធរថដ៏មហិមា—បាញ់ព្រួញគ្របដណ្តប់ពីគ្រប់ទិសក៏ដោយ សាត្យគីបានវាយតបម្នាក់ៗ៖ ដំបូងបាញ់ម្នាក់ៗប្រាំព្រួញឲ្យរបួស បន្ទាប់មកចាក់បន្ថែមម្នាក់ៗប្រាំពីរព្រួញ។ ហើយភ្លាមៗនោះ ដោយព្រួញលឿនប្រាំបី គាត់បានវាយដុរយោធនឲ្យរបួសជ្រៅយ៉ាងធ្ងន់។

Verse 20

एकैकं पज्चभिर्विद्ध्वा पुनर्विव्याध सप्तभि: । दुर्योधनं च त्वरितो विव्याधाष्टभिराशुगै:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សាត្យគី ទោះបីត្រូវព្រួញរបស់កូនប្រុសដុរយោធន—អ្នកយុទ្ធរថដ៏មហិមាជាច្រើន—គ្របដណ្តប់ក៏ដោយ បានចាក់ម្នាក់ៗដោយព្រួញប្រាំមុន ហើយបន្ទាប់មកបាញ់បន្ថែមម្នាក់ៗប្រាំពីរ។ រួចមក គាត់បានវាយដុរយោធនយ៉ាងរហ័សដោយព្រួញលឿនប្រាំបី ឲ្យរបួសជ្រៅ។

Verse 21

प्रहसंश्षास्य चिच्छेद कार्मुकं रिपुभीषणम्‌ । नागं मणिमयं चैव शरैर्ध्वजमपातयत्‌,इसके बाद युयुधानने हँसते हुए ही दुर्योधनके शत्रु भीषण धनुषको और मणिमय नागसे चिह्नित ध्वजको भी बाणोंद्वारा काट गिराया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយសើច សាត្យគីបានកាត់បំបាក់ធ្នូដ៏គួរឲ្យសត្រូវភ័យខ្លាចនោះ ហើយដោយព្រួញរបស់គាត់ ក៏បានបាញ់ឲ្យទង់ដែលមានសញ្ញាពស់នាគប្រដាប់គ្រឿងអលង្ការធ្លាក់ចុះផងដែរ។

Verse 22

हत्वा तु चतुरो वाहांश्षतुर्भिनिशितै: शरै: । सारथिं पातयामास क्षुरप्रेण महायशा:,फिर चार तीखे बाणोंसे उसके चारों घोड़ोंको मारकर महायशस्वी सात्यकिने क्षुरप्रद्वारा उसके सारथिको भी मार गिराया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយព្រួញមុតចំនួនបួន គាត់បានសម្លាប់សេះទាំងបួន ហើយអ្នកយុទ្ធមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ធំ សាត្យគី ក៏បានបាញ់ព្រួញមុខដូចកាំបិត កាត់ទម្លាក់សារថីផងដែរ—ធ្វើឲ្យរទេះសត្រូវត្រូវបានបិទសមត្ថភាពយ៉ាងដាច់ខាត តាមច្បាប់តឹងរឹងនៃសង្គ្រាម។

Verse 23

एतस्मिन्नन्तरे चैव कुरुराजं महारथम्‌ । अवाकिरच्छरैईष्टो बहुभिर्मर्म भेदिभि:,तदनन्तर हर्षमें भरे हुए सात्यकिने महारथी कुरुराज दुर्योधनपर बहुत-से मर्मभेदी बाणोंकी वर्षा आरम्भ कर दी

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ នៅពេលនោះ សាត្យគីដែលពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ និងចិត្តមុតមាំក្នុងការបាញ់ឲ្យត្រូវ គាត់បានចាប់ផ្តើមបាញ់ព្រួញជាច្រើន ដែលចាក់បំបែកចំណុចសំខាន់ៗ ទៅលើស្តេចកុរុ ដុរយោធនៈ មហារថី—បង្ហាញថា ក្នុងកំហឹងនៃសង្គ្រាម ជំនាញ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ត្រូវបានប្រើដើម្បីបំបាក់សត្រូវឲ្យដាច់ខាត ទោះសង្គ្រាមធំកំពុងបន្តសាកល្បងកាតព្វកិច្ចក្សត្រីយៈ និងការអត់ធ្មត់ក៏ដោយ។

Verse 24

स वध्यमान: समरे शैनेयस्य शरोत्तमै: । प्राद्रवत्‌ सहसा राजन पुत्रो दुर्योधनस्तव

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ត្រូវបានវាយបំបាក់ក្នុងសមរភូមិដោយព្រួញល្អឥតខ្ចោះរបស់ឝៃនេយៈ កូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ ដុរយោធនៈ បានរត់គេចភ្លាមៗ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 25

हाहाभूतं जगच्चासीद्‌ दृष्टवा राजानमाहवे

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឃើញស្តេចនៅក្នុងសមរភូមិ ពិភពលោកទាំងមូលហាក់ដូចជាស្រែកយំសោក—«អាលាស! អាលាស!»—ដូចជាត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយទុក្ខព្រួយចំពោះទិដ្ឋភាពនៃវេលាដ៏វាសនានោះក្នុងសង្គ្រាម។

Verse 26

त॑ तु शब्दमथ श्रुत्वा कृतवर्मा महारथ:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ លឺសំឡេងនោះហើយ ក្រឹតវರ್ಮា មហារថី បានភ្ញាក់រហ័ស ដឹងន័យរបស់វាក្នុងចលាចលនៃសង្គ្រាម ហើយត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបចំពោះវិបត្តិដែលកំពុងកើតឡើង។

Verse 27

अभ्ययात्‌ सहसा तत्र यत्रास्ते माधव: प्रभु: । उस कोलाहलको सुनकर महारथी कृतवर्मा सहसा वहीं आ पहुँचा, जहाँ शक्तिशाली सात्यकि खड़े थे ।। विधुन्वानो धनु: श्रेष्ठ चोदयंश्वैव वाजिन:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ លឺសំឡេងអ៊ូអរ​នៃសង្គ្រាម គាត់បានប្រញាប់រត់ទៅភ្លាមៗ ទៅកាន់ទីកន្លែងដែល​មាធវៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មហិទ្ធិឫទ្ធិ កំពុងឈរនៅទីនោះ—កាន់ធ្នូដ៏ប្រសើររបស់ខ្លួន​ឲ្យរលករលាន់ ហើយជំរុញសេះឲ្យរត់ទៅមុខ។

Verse 28

तमापततन्तं सम्प्रेक्ष्य व्यादितास्यमिवान्तकम्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឃើញគាត់កំពុងវាយប្រហារចូលមក ដូចមរណៈមានមាត់បើកធំៗ ពួកយោធាបានស្ទើរតែរន្ធត់ចិត្ត ចំពោះអ្នកវាយលុកដែលកំពុងខិតជិតមក។

Verse 29

कृतवर्मा रथेनैष द्रुतमापतते शरी

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ កೃತវರ್ಮា ឡើងលើរថសង្គ្រាម បានប្រញាប់វាយលុកទៅមុខយ៉ាងលឿន បាញ់ព្រួញជាច្រើនដូចភ្លៀងទៅលើសត្រូវ។

Verse 30

ततः प्रजविताश्वेन विधिवत्‌ कल्पितेन च

បន្ទាប់មក ដោយសេះត្រូវបានរៀបចំរួចរាល់ និងត្រូវបានជំរុញឲ្យរត់ ហើយអ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានរៀបចំតាមវិធីសាស្ត្រដែលត្រឹមត្រូវ តាមធម្មនីតិ នោះសកម្មភាពបន្ទាប់ក៏ត្រូវបានចាប់ផ្តើមឡើង។

Verse 31

ततः: परमसंक्रुद्धो ज्वलिताविव पावकौ

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ពួកគេកើតកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង រលត់រលាយដូចភ្លើងពីរដុំកំពុងឆេះ—កំហឹងក្លាយជាថាមពលបំផ្លាញ ដែលជំរុញសង្គ្រាមឲ្យបន្តទៅមុខ។

Verse 32

कृतवर्मा तु शैनेयं षड़्विंशत्या समार्पयत्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្រឹតវರ್ಮា បានចាត់ឲ្យ «ឝៃនេយ» ត្រូវប្រឈមមុខនឹងយុទ្ធជនចំនួនម្ភៃប្រាំមួយនាក់—បង្ហាញពីយុទ្ធវិធីប្រមូលកម្លាំងដោយចេតនា ដើម្បីបង្ក្រាបអ្នកប្រយុទ្ធល្បីម្នាក់ នៅកណ្ដាលអំពើហិង្សាដែលកំពុងកើនឡើងក្នុងសមរភូមិ។

Verse 33

चतुरक्षतुरो वाहांश्षतुर्भि: परमेषुभि:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយព្រួញដ៏ល្អឥតខ្ចោះបួនដើម គាត់បានបាញ់ទម្លាក់សេះបួនក្បាល មួយក្បាលមួយព្រួញ—ជាការបង្ហាញជំនាញត្រឹមត្រូវ និងឥតមេត្តា ដែលបញ្ជាក់ថា ក្នុងច្បាប់សង្គ្រាម ការប៉ិនប្រសប់អាចក្លាយជាឧបករណ៍នៃការបំផ្លាញរហ័ស នៅពេលធម៌ត្រូវបានគ្របសង្កត់ដោយតម្រូវការនៃសមរភូមិ។

Verse 34

रुक्मध्वजो रुक्मपृष्ठं महद्‌ विस्फार्य कार्मुकम्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ រុក្មធ្វជៈ បានទាញខ្សែ និងពន្លាតធ្នូធំដែលមានខ្នងមាសរបស់គាត់ឲ្យពេញកម្លាំង ត្រៀមសម្រាប់សកម្មភាពបន្ទាប់នៃសង្គ្រាម—រូបភាពនៃសេចក្តីមុតមាំរបស់យុទ្ធជន ដែលបង្ហាញសមត្ថភាពតាមរយៈការគ្រប់គ្រងអាវុធ និងរាងកាយដោយវិន័យ ក្រោមទម្ងន់សីលធម៌នៃសង្គ្រាម។

Verse 35

ततो<शीतिं शिने: पौत्र: सायकान्‌ कृतवर्मणे

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ចៅប្រុសរបស់ឝិនិ បានបាញ់ព្រួញចំនួនប៉ែតសិបដើមទៅលើក្រឹតវರ್ಮន—ធ្វើឲ្យការប្រយុទ្ធកាន់តែសន្ធឹកសន្ធាប់ ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរវាយប្រហារដែលមិនឈប់ឈរ ដែលសមត្ថភាពត្រូវវាស់ដោយការអត់ធ្មត់ និងភាពត្រឹមត្រូវ ទោះបីហិង្សាកំពុងកើនឡើងក៏ដោយ។

Verse 36

सो5तिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापन:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ត្រូវបានសត្រូវវាយចំដោយកម្លាំងខ្លាំង អ្នកដុតសត្រូវនោះត្រូវបានចាក់ជ្រៀតយ៉ាងធ្ងន់—រូបភាពបង្ហាញថា ក្នុងសង្គ្រាម សូម្បីតែអ្នកខ្លាំងក្លាក៏អាចត្រូវបន្ថយចុះ នៅពេលសេចក្តីស្អប់ខ្ពើមទុំទ្រាំទៅជាហិង្សាដាច់ខាត។

Verse 37

त्रिषष्ट्या चतुरोअस्याश्वान्‌ सप्तभि: सारथिं तथा

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយព្រួញហុកសិបបួន គាត់បានបាញ់ទម្លាក់សេះទាំងបួនរបស់រថ; ហើយដោយព្រួញប្រាំពីរ គាត់ក៏បានបាញ់សារថីដូចគ្នា—បង្ហាញការបំបាក់រថយ៉ាងរហ័ស និងមានរបៀបរៀបរយ នៅកណ្ដាលសមរភូមិ។

Verse 38

सुवर्णपुडुखं विशिखं समाधाय च सात्यकि:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សាត្យគិ ដាក់ព្រួញមានស្លាបមាសទៅលើធ្នូ ហើយត្រៀមខ្លួនដើម្បីវាយប្រហារ—រូបភាពនៃកាតព្វកិច្ចអ្នកយុទ្ធដ៏មាំមួនក្រោមទម្ងន់សីលធម៌នៃសមរភូមិ។

Verse 39

सो<विध्यत्‌ कृतवर्माणं यमदण्डोपम: शर:,सात्यकिका वह बाण यमदण्डके समान भयंकर था। उसने कृतवमकिे सुवर्णजटित चमकीले कवचको छित्न-भिन्न करके उसे गहरी चोट पहुँचायी तथा खूनसे लथपथ होकर वह धरतीमें समा गया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រួញដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ដូចដំបងទណ្ឌកម្មរបស់យម បានបាញ់ត្រូវក្រឹតវರ್ಮា។ ព្រួញរបស់សាត្យគិនោះ បានច្រេះបំបែកអាវក្រោះភ្លឺរលោងដែលចាក់មាសរបស់គាត់ បង្ករបួសជ្រៅ ហើយ—លាបលើដោយឈាម—បានធ្លាក់ចុះលង់ចូលដី។

Verse 40

जाम्बूनदविचित्रं च वर्म निर्भिद्य भानुमत्‌ अभ्यगाद्‌ धरणीमुग्रो रुधिरेण समुक्षित:

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រួញបានច្រេះបំបែកអាវក្រោះភ្លឺរលោងដែលចាក់មាសជាំបូនដា ហើយអ្នកយុទ្ធដ៏សាហាវ—ជ្រលក់ឈាម—បានធ្លាក់ចុះលង់ទៅលើដី។

Verse 41

संजातरुधिरश्नाजौ सात्वतेषुभिररदित: । सशरं धनुरुत्सृज्य न्यपतत्‌ स्यन्दनोत्तमात्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ត្រូវព្រួញរបស់អ្នកសាត្វតៈវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង ក្រឹតវರ್ಮា—រាងកាយជ្រលក់ដោយឈាមហូរ—បានទម្លាក់ធ្នូ និងព្រួញចោល ហើយដួលរលំពីរថដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ធ្លាក់ទៅខាងក្រោយរថ។

Verse 42

स सिंहदंष्टो जानुभ्यां पतितो5मितविक्रम: । शरार्दित: सात्यकिना रथोपस्थे नरर्षभ:,सिंहके समान दाँतोंवाला अमितपराक्रमी नरश्रेष्ठ कृतवर्मा सात्यकिके बाणोंसे पीड़ित हो घुटनोंके बलसे रथकी बैठकमें गिर गया

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ក្រឹតវರ್ಮា—មានធ្មេញដូចសិង្ហ ជាវីរបុរសលើសមនុស្ស និងមានពលកម្លាំងមិនអាចវាស់បាន—ត្រូវព្រួញរបស់សាត្យគីបាញ់ប៉ះពាល់ និងបង្ខំរហូតដល់អស់កម្លាំង ក៏ដួលចុះលើជង្គង់ ហើយរអិលធ្លាក់លើកៅអីរទេះសង្គ្រាមរបស់ខ្លួន។

Verse 43

सहस्रबाहुसदृशमक्षोभ्यमिव सागरम्‌ | निवार्य कृतवर्माणं सात्यकि: प्रययौ ततः,सहस्रबाहु अर्जुनके समान दुर्जय तथा महासागरके समान अक्षोभ्य कृतवर्माको इस प्रकार पराजित करके सात्यकि वहाँसे आगे बढ़ गये

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់ពីទប់ស្កាត់ក្រឹតវರ್ಮា—អ្នកដែលលំបាកឈ្នះ ដូចសហស្របាហុ (ការតាវីរយ អរជុន) ហើយមិនរង្គើដូចមហាសមុទ្រ—សាត្យគីក៏បន្តរុញទៅមុខទៀត។

Verse 44

खड्गशक्तिधनु:कीर्णा गजाश्वरथसंकुलाम्‌ । प्रवर्तितोग्ररुधिरां शतश: क्षत्रियर्षभै:

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ កងទ័ពកೌរវពេញណែនដោយដំរី សេះ និងរទេះសង្គ្រាម ហើយគ្រប់ទីកន្លែងពោរពេញដោយដាវ លំពែង និងធ្នូ។ ដោយសារក្សត្រីយជាច្រើនរយ—ដូចគោព្រៃ—បានជំរុញវាឲ្យរត់ទៅមុខ វាបានបង្ហូរឈាមជាលំហូរគួរឱ្យភ័យខ្លាច។

Verse 45

प्रेक्षतां सर्वसैन्यानां मध्येन शिनिपुड्भव: । अभ्यागाद्वाहिनीं हित्वा वृत्रहेवासुरी चमूम्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ខណៈកងទ័ពទាំងអស់កំពុងមើល សាត្យគី—ជាចៅចំណោមស៊ីនី—បានឆ្លងកាត់កណ្ដាលពួកគេ។ បោះចោលជួរប្រយុទ្ធនោះ ហើយបន្តទៅមុខ ដូចឥន្ទ្រៈ អ្នកសម្លាប់វ្រឹត្រា បំបែកឆ្លងកាត់កងអសុរ។

Verse 46

समाश्चस्य च हार्दिक्यो गृह चान्यन्महद्‌ धनु: । तस्थौ स तत्र बलवान्‌ वारयन्‌ युधि पाण्डवान्‌

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ក្រឹតវರ್ಮា កូនប្រុសហ្រឹទិកៈ បានស្ដារស្មារតីឡើងវិញ ហើយយកធ្នូធំមួយទៀតមកកាន់។ គាត់ឈរមាំមួននៅទីនោះលើសមរភូមិ ដោយអំណាចទប់ទល់ពួកបណ្ឌវក្នុងការប្រយុទ្ធ។

Verse 116

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि सात्यकिकप्रवेशे दुर्योधनकृतवर्मपराजये षोडशाधिकशततमो<ध्याय:

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីមហាភារត» នៅក្នុង «ដ្រូណបវ៌» ជាពិសេសក្នុងបវ៌អំពីការសម្លាប់ជ័យទ្រថ—នេះជាចប់នៃជំពូកទី ១១៦ ដែលពិពណ៌នាពីការចូលប្រយុទ្ធរបស់សាត្យកិ និងការបរាជ័យរបស់ទុរយោធន និងក្រឹតវរមន។ កថាបញ្ចប់នេះបង្ហាញចំណុចបត់ផ្លូវសីលធម៌ក្នុងសង្គ្រាម៖ វីរភាព និងសេចក្តីមុតមាំអាចបំបែកជួរពលទ័ពប្រឆាំងបាន ខណៈការតស៊ូដោយអហង្គារនាំទៅរកការត្រឡប់បរាជ័យ ក្រោមផលវិបាកនៃអធម្មនៅលើសមរភូមិដែលកាន់តែរីករាលដាល។

Verse 153

नामृष्यत रणे राजा शत्रोर्विजयलक्षणम्‌ | धनुष कट जानेपर उन्होंने बहुत-से बाण मारकर दुर्योधनके शरीरको चुन दिया। शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाले अपने शत्रु सात्यकिके बाणोंद्वारा विदीर्ण होकर राजा दुर्योधन रणभूमिमें विपक्षीके उस विजय-सूचक पराक्रमको सह न सका

ព្រះរាជាមិនអាចអត់ទ្រាំបាននៅក្នុងសមរភូមិ ចំពោះសញ្ញានៃជ័យជម្នះរបស់សត្រូវឡើយ។ ដោយកាន់ធ្នូយ៉ាងរឹងមាំ គាត់បានបាញ់ព្រួញជាច្រើន ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យរាងកាយទុរយោធនត្រូវព្រួញពេញទាំងខ្លួន។ ត្រូវព្រួញរបស់សាត្យកិ—សត្រូវដែលដៃរហ័ស—ចាក់បំបែកជាច្រើនកន្លែង ព្រះរាជាទុរយោធនមិនអាចទ្រាំទ្របាននូវវីរភាពដែលជាសញ្ញាជ័យជម្នះរបស់គូប្រជែងនៅលើសមរភូមិនោះទេ។

Verse 166

विव्याध सात्यकिं तूर्ण सायकानां शतेन ह | उसने सोनेकी पीठवाले दूसरे दुर्धर्ष धनुषको लेकर शीघ्र ही सौ बाणोंसे सात्यकिको घायल कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយល្បឿន និងភាពច្បាស់លាស់ គាត់បានចាក់សាត្យកិដោយព្រួញមួយរយ។ ហើយយកធ្នូទីពីរដែលមិនងាយឈ្នះ មានខ្នងមាស មកកាន់ ហើយភ្លាមៗបាញ់ព្រួញមួយរយធ្វើឲ្យសាត្យកិរងរបួស។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញភាពតានតឹងមិនឈប់សម្រាកនៃសមរភូមិ ដែលជំនាញយុទ្ធ និងសេចក្តីមុតមាំត្រូវបានសាកល្បង ក្រោមការប្រយុទ្ធធំទូលាយអំពីកាតព្វកិច្ច និងភាពស្មោះត្រង់។

Verse 173

अमर्षवशमापतन्नस्तव पुत्रमपीडयत्‌ | आपके बलवान्‌ और धरनुर्धर पुत्रके द्वारा अत्यन्त घायल किये जानेपर सात्यकिने भी अमर्षके वशीभूत होकर आपके पुत्रको बड़ी पीड़ा दी

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ត្រូវគេធ្វើឲ្យរបួសយ៉ាងធ្ងន់ដោយកូនប្រុសរបស់អ្នក—អ្នកមានកម្លាំង និងជាអ្នកកាន់ធ្នូឆ្នើម—សាត្យកិក៏ត្រូវកំហឹងគ្រប់គ្រង ហើយបានចូលរុញសង្កត់លើកូនប្រុសរបស់អ្នក បង្កឲ្យគាត់ឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងជាការតបស្នង។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញថា ក្នុងកម្តៅសង្គ្រាម របួសបង្កើតកំហឹងសងសឹក ធ្វើឲ្យវដ្តនៃអំពើហិង្សា និងទុក្ខវេទនាកាន់តែរឹតត្បិត។

Verse 186

सात्यकिं शरवर्षेण छादयामासुरोजसा । राजाको पीड़ित देखकर आपके अन्य महारथी पुत्रोंने बलपूर्वक बाणोंकी वर्षा करके सात्यकिको आच्छादित कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឃើញព្រះរាជាត្រូវគេបង្ខិតបង្ខំយ៉ាងខ្លាំង កូនប្រុសអ្នកដទៃទៀត—ជាមហារថី—បានប្រើកម្លាំងបាញ់ព្រួញដូចភ្លៀង ឲ្យគ្របដណ្តប់សាត្យកិទាំងស្រុង។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញថា ក្នុងកម្តៅសង្គ្រាម ភាពស្មោះត្រង់ចំពោះភាគីខ្លួន និងចិត្តចង់ការពារមេដឹកនាំ អាចជំរុញអំពើហិង្សារួមគ្នា ដល់ថ្នាក់លើសលប់សូម្បីតែអ្នកប្រយុទ្ធល្បីល្បាញម្នាក់។

Verse 253

ग्रस्यमानं सात्यकिना खे सोममिव राहुणा । जैसे आकाशमें राहु चन्द्रमापर ग्रहण लगाता है, उसी प्रकार सात्यकिद्वारा राजा दुर्योधनको ग्रस्त होते देख वहाँ सब लोगोंमें हाहाकार मच गया

សញ្ចយៈបាននិយាយ៖ ដូចព្រះចន្ទនៅលើមេឃត្រូវរាហូក្រប់គ្រងក្នុងពេលគ្រាស ដូច្នោះដែរ ព្រះបាទទុర్యោធនៈហាក់ដូចត្រូវសាត្យគីគ្របសង្កត់។ ពេលឃើញព្រះមហាក្សត្រត្រូវលេបលាន់ដូច្នេះ សម្លេងហៅអាសូរ និងការភ័យស្លន់ស្លោបានផ្ទុះឡើងក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់នៅទីនោះ។

Verse 273

भर्त्सयन्‌ सारथिं चाग्रे याहि याहीति सत्वरम्‌ । वह अपने श्रेष्ठ धनुषको कँपाता, घोड़ोंको हाँकता और “आगे बढ़ो, जल्दी चलो” कहकर सारथिको फटकारता हुआ वहाँ आया

សញ្ចយៈបាននិយាយ៖ គាត់បានបន្ទោសសារថី ហើយស្រែកយ៉ាងប្រញាប់ថា «ទៅមុខ—ទៅមុខ ឆាប់ៗ!» គាត់កាន់ធ្នូដ៏ល្អឥតខ្ចោះឲ្យញ័រ បង្ខំសេះឲ្យរត់លឿន ហើយមកដល់ទីនោះដោយប្រញាប់ប្រញាល់។

Verse 283

युयुधानो महाराज यन्तारमिदमब्रवीत्‌ | महाराज! मुँह बाये हुए कालके समान कृतवर्माको वहाँ आते देख युयुधानने अपने सारथिसे कहा--

សញ្ចយៈបាននិយាយ៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! យុយុធានៈបាននិយាយពាក្យទាំងនេះទៅកាន់សារថីរបស់ខ្លួន។ ពេលឃើញក្រឹតវರ್ಮា មកជិត—មុខបែរខុសទ្រង់ទ្រាយ ដូចកាលមរណៈបើកមាត់—យុយុធានៈបានហៅអ្នកបើករថរបស់ខ្លួនមកនិយាយ។»

Verse 303

आससाद रणे भोजं प्रतिमानं धनुष्मताम्‌ । तदनन्तर सात्यकि विधिपूर्वक सजाये गये तेज घोड़ोंवाले रथके द्वारा रणभूमिमें धनुर्धरोंके आदर्शभूत कृतवर्माके पास जा पहुँचे

សញ្ចយៈបាននិយាយ៖ ក្នុងសមរភូមិ សាត្យគីបានចូលទៅជិតភោជៈ (ក្រឹតវರ್ಮា) ដែលជាគំរូក្នុងចំណោមអ្នកប្រើធ្នូ។ បន្ទាប់មកភ្លាមៗ ដោយរថដែលរៀបចំតាមពិធីប្រកបដោយរបៀប និងសេះលឿនខ្លាំង សាត្យគីបានទៅដល់ក្រឹតវರ್ಮានៅកណ្ដាលសង្គ្រាម។

Verse 316

समेयातां नरव्याप्रौ व्याप्राविव तरस्विनौ । तत्पश्चात्‌ प्रजजलित पावक और वेगशाली व्याप्रोंके समान वे दोनों नरश्रेष्ठ वीर अत्यन्त कुपित हो एक-दूसरेसे भिड़ गये

សញ្ចយៈបាននិយាយ៖ វីរបុរសទាំងពីរ ដែលជាមនុស្សល្អឥតខ្ចោះ បានចូលទៅជិតគ្នា លឿន និងខ្លាំង ដូចខ្លាធំពីរដែលមានកម្លាំង។ បន្ទាប់មក ដូចភ្លើងដែលត្រូវបញ្ឆេះឡើង និងដូចខ្លាដែលរត់ដោយល្បឿន ពួកគេទាំងពីរ—កំហឹងពេញទ្រូង—បានវាយប្រហារគ្នា និងចូលប្រយុទ្ធជិតស្និទ្ធ។

Verse 326

निशितै: सायकैस्ती&णैर्यन्तारं चास्य पठचभि: । कृतवमनि सात्यकिपर तेज धारवाले छब्बीस तीखे बाण चलाये और पाँच बाणोंद्वारा उनके सारथिको भी घायल कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយព្រួញមុតដូចកាំបិត សាត្យកិ—រីករាយក្នុងសង្គ្រាម និងភ្លើងក្លាហានពេញទ្រូង—បានបាញ់ក្រឹតវರ್ಮា​ដោយព្រួញមុតចំនួនម្ភៃប្រាំមួយ ហើយដោយព្រួញប្រាំទៀត ក៏បានធ្វើឲ្យអ្នកបើករថរបស់គាត់រងរបួសផងដែរ។

Verse 333

अविध्यत्‌ साधुदान्तान्‌ वै सैन्धवान्‌ सात्वतस्य हि | इसके बाद चार उत्तम बाण मारकर उसने सात्यकिके सुशिक्षित एवं विनीत चारों सिंधी घोड़ोंको भी बींध डाला

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គាត់បានចាក់បំបែកសេះសិន្ធុដែលបានហ្វឹកហាត់ល្អ និងគ្រប់គ្រងបានល្អ របស់សាត្វត (សាត្យកិ)។ បន្ទាប់មក ដោយព្រួញល្អឥតខ្ចោះបួន គាត់បានចាក់សេះសិន្ធុទាំងបួនក្បាលរបស់សាត្យកិ ដែលមានវិន័យ និងបានបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងជំនាញ ឲ្យរងរបួសទាំងអស់។

Verse 343

रुक्माड्दी रुक्मवर्मा रुक्मपुड्खैरवारयत्‌ । तदनन्तर सोनेके केयूर और सोनेके ही कवच धारण करनेवाले सुवर्णमय ध्वजासे सुशोभित कृतवर्माने सोनेकी पीठवाले अपने विशाल धनुषकी टंकार करके स्वर्णमय पंखवाले बाणोंसे सात्यकिको आगे बढ़नेसे रोक दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ រុក្មវರ್ಮា និងអ្នកដទៃទៀតបានទប់ស្កាត់គាត់ដោយព្រួញដែលមានចុងខាងក្រោយមាស។ បន្ទាប់មក ក្រឹតវರ್ಮា—មានទង់មាសរុងរឿង ពាក់កងដៃមាស និងអាវក្រោះមាស—បានធ្វើឲ្យធ្នូធំដែលមានខ្នងមាសរបស់ខ្លួនសូរស័ព្ទតឹងតែង ហើយដោយព្រួញមានស្លាបមាស បានរារាំងសាត្យកិមិនឲ្យរុញទៅមុខ។

Verse 353

प्राहिणोत्‌ त्वरया युक्तो द्रष्टकामो धनंजयम्‌ | तब शिनिपौत्र सात्यकिने बड़ी उतावलीके साथ मनमें अर्जुनके दर्शनकी कामना लिये वहाँ कृतवर्माको अस्सी बाण मारे

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ និងចង់ឃើញធនញ្ជ័យ (អរជុន) ឲ្យបានឆាប់ សាត្យកិ កូនចៅសិនិ—មានបំណងក្នុងចិត្តចង់បានទស្សនាអរជុន—បានបាញ់ក្រឹតវರ್ಮា​នៅទីនោះ​ដោយព្រួញ៨០។

Verse 363

समकम्पत दुर्धर्ष: क्षितिकम्पे यथाचल: । शत्रुओंको संताप देनेवाला दुर्धर्ष वीर कृतवर्मा अपने बलवान शत्रु सात्यकिके द्वारा अत्यन्त घायल होकर उसी प्रकार काँपने लगा, जैसे भूकम्पके समय पर्वत हिलने लगता है

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្រឹតវರ್ಮា វីរបុរសដ៏មិនងាយឈ្នះ ដែលធ្វើឲ្យសត្រូវរងទុក្ខក្តៅក្រហាយ ត្រូវសាត្យកិ សត្រូវខ្លាំងរបស់គាត់ បាញ់ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយចាប់ផ្តើមញ័រដូចភ្នំដែលរញ្ជួយនៅពេលមានរញ្ជួយដី។

Verse 373

विव्याध निशितैस्तूर्ण सात्यकि: सत्यविक्रम: । तत्पश्चात्‌ सत्यपराक्रमी सात्यकिने तिरसठ बाणोंसे उसके चारों घोड़ोंको और सात तीखे बाणोंसे उसके सारथिको भी शीघ्र ही क्षत-विक्षत कर दिया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សាត្យគិ ដែលមានវីរភាពមិនដែលរំលង ស្ទុះបាញ់ដោយព្រួញមុតៗយ៉ាងរហ័ស ចាក់សត្រូវឲ្យរងរបួស។ បន្ទាប់មក ដោយបង្ហាញអំណាចពិតប្រាកដ គាត់បានបាញ់ព្រួញចំនួន ហុកសិបបី ដើម្បីបំផ្លាញសេះទាំងបួនរបស់គូប្រជែង ហើយដោយព្រួញមុតចំនួន ប្រាំពីរ ក៏បានធ្វើឲ្យអ្នកបើករថរងរបួសខ្ទេចខ្ទីយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ—បង្ហាញថា ក្នុងធម៌ដ៏តឹងរឹងនៃសមរភូមិ ការកាត់ផ្តាច់កម្លាំងគាំទ្ររថ គឺជាវិធីសម្រេចចិត្តដើម្បីបញ្ចប់ការតស៊ូ។

Verse 386

व्यसृजत्‌ तं॑ महाज्वालं संक्ुद्धमिव पन्नगम्‌ । अब सात्यकिने अपने धनुषपर सुवर्णमय पंखवाले अत्यन्त तेजस्वी बाणका संधान किया

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ គាត់បានបាញ់ព្រួញនោះចេញទៅ ដោយភ្លើងធំឆេះភ្លឺរលោង ដូចពស់ដែលកំពុងក្រហាយកំហឹង។ សាត្យគិបានសម្របព្រួញដ៏រលោងខ្លាំង មានស្លាបមាស លើធ្នូរបស់ខ្លួន ហើយបានបាញ់វាទៅលើ ក្រឹតវರ್ಮា—ធ្វើឲ្យភាពតានតឹងនៃធម៌សង្គ្រាមកាន់តែខ្លាំង ព្រោះកំហឹង និងសមត្ថភាពជំរុញវីរបុរសឲ្យឆ្ពោះទៅការសងសឹកដែលសាហាវជាងមុន។

Verse 2436

आप्लुतश्न ततो यान॑ चित्रसेनस्थ धन्विन: । राजन! सात्यकिके श्रेष्ठ बाणोंद्वारा समरांगणमें क्षत-विक्षत होकर आपका पुत्र दुर्योधन सहसा भागा और थधनुर्धर चित्रसेनके रथपर जा चढ़ा

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រះមហាក្សត្រ! បន្ទាប់មក ព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះអង្គ ដុរយោធន៍ ដែលត្រូវព្រួញដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់សាត្យគិ—វីរបុរសលើសគេក្នុងសមរភូមិ—បាញ់ឲ្យរងរបួសខ្ទេចខ្ទី បានរត់គេចខ្លួនភ្លាមៗចេញពីសមរភូមិ ហើយឡើងទៅលើរថរបស់អ្នកធ្នូ ចិត្រសេន។ ពេលនោះបង្ហាញថា ក្នុងសង្គ្រាម មោទនភាពអាចរលាយចុះមុខវីរភាពលើសលប់ ហើយការរស់រានអាចបង្ខំឲ្យកូនក្សត្រស្វែងរកជម្រកនៅមិត្តរួមសម្ព័ន្ធ ជំនួសការឈរតស៊ូតាមពាក្យអួតរបស់ខ្លួន។

Verse 2936

प्रत्युद्याहि रथेनैनं प्रवरं सर्वधन्विनाम्‌ । 'सूत! यह कृतवर्मा बाण लेकर रथके द्वारा तीव्र वेगसे आ रहा है। यह सम्पूर्ण धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ है। तुम रथके द्वारा इसकी अगवानी करो”

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «ឱ សូត! ចូរចេញទៅជួបគាត់ដោយរថ—ក្រឹតវರ್ಮា កាន់ព្រួញ កំពុងបើករថមកដោយល្បឿនខ្លាំង។ គាត់ជាអ្នកធ្នូលើសគេក្នុងចំណោមអ្នកធ្នូទាំងអស់; អ្នកចូរបើករថទៅទទួលគាត់»។