Shloka 12

भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः

Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana

Devanagari script

पुत्र तव महाराज चुकोप स निशाचर: । महाराज! हाथियोंकी सेनासे घिरे हुए आपके पुत्र दुर्योधनको आते हुए देख वह निशाचर कुपित हो उठा || ११ ह || ततः प्रववृते युद्ध तुमुलं लोमहर्षणम्‌

Transliteration

sañjaya uvāca |

putras tava mahārāja cukopa sa niśācaraḥ |

mahārāja! hāthiyōṅkī senāse ghire hue āpake putra duryodhanako āte hue dekh vah niśācara kupita ho uṭhā ||

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ឱ មហារាជ! ឃើញព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ទុរយោធន កំពុងមក ដោយមានកងដំរីព័ទ្ធជុំវិញ និសាចរ (អ្នកដើរពេលរាត្រី) នោះក៏កើតកំហឹងឡើង។ បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏សាហាវបានផ្ទុះឡើង—រំខានខ្លាំង និងធ្វើឲ្យរោមឈរ។

Word by Word

पुत्रःson

तवof you/your

महाराजO great king

चुकोपbecame angry

सःhe/that (one)

निशाचरःnight-roamer (rakshasa)

ततःthen/thereupon

प्रववृतेarose/began

युद्धम्battle

तुमुलम्fierce, tumultuous

लोमहर्षणम्hair-raising, thrilling

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Dhritarashtra

Duryodhana

niśācara (rakshasa-like warrior)

elephant army (hastinī-senā)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes