Shloka 37
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
पुरतोडपि च पृष्ठे च पार्श्वयोश्व भूशाहतः । एको बहुभिरत्यर्थ धैर्याद् राजन् न विव्यथे
purato 'pi ca pṛṣṭhe ca pārśvayoś ca bhūśāhataḥ | eko bahubhir atyarthaṁ dhairyād rājan na vivyathe ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទោះបីត្រូវគេវាយប្រហារពីមុខ និងពីក្រោយ ហើយរងរបួសទាំងសងខាងចំហៀងកាយ ក៏គាត់—ឯកោប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាច្រើន—មិនរអាក់រអួលឡើយ ព្រះមហាក្សត្រ។ ដោយសេចក្តីក្លាហានមាំមួន គាត់ទ្រាំទ្រការប្រយុទ្ធយ៉ាងតឹងតែង ដោយមិនចុះចាញ់ចំពោះទុក្ខវេទនា។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dhairya (steadfast courage): even when surrounded and wounded, one should not lose composure. Ethically, it praises inner firmness and disciplined endurance amid adversity, a valued kṣatriya virtue in the Mahābhārata’s war narrative.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra about a warrior who, though alone and attacked by many from all sides, is badly wounded yet remains unshaken. The line emphasizes the intensity of the assault and the warrior’s unwavering resolve.