Shloka 27
रथी और घुड़सवार दोनों ही पैदल सेनाओंपर आक्रमण करने लगे। राजन्! इस प्रकार अमर्षमें भरे हुए ये समस्त सैनिक एक-दूसरेपर धावा करने लगे ।। भीमसेनार्जुनयमैर्गुप्ता चान्यैर्महारथै: । शुशुभे पाण्डवी सेना नक्षत्रैरिव शर्वरी,भीमसेन, अर्जुन, नकुल, सहदेव तथा अन्य महारथियोंसे सुरक्षित हुई पाण्डवसेना नक्षत्रोंसे रात्रिकी भाँति सुशोभित हो रही थी
sañjaya uvāca | rathī aśvārūḍhāś caiva padātīnām upādravan | rājan evam amṛṣṭāḥ sarve ’nye ’nyam abhidudruvuḥ || bhīmasenārjunayamair guptā cānyair mahārathaiḥ | śuśubhe pāṇḍavī senā nakṣatrair iva śarvarī ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ អ្នកប្រយុទ្ធលើរទេះ និងទ័ពសេះ បានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារលើទ័ពថ្មើរជើង។ ព្រះមហាក្សត្រា! ដូច្នេះ ទាហានទាំងអស់នោះ—ពោរពេញដោយកំហឹង និងអត់ធ្មត់មិនបាន—បានរត់ចូលប្រយុទ្ធគ្នាទៅវិញទៅមកដោយការវាយលុកយ៉ាងរហ័ស។ កងទ័ពបណ្ឌវ ដែលត្រូវបានការពារដោយ ភីមសេន អរជុន និងកូនភ្លោះនៃម៉ាទ្រី (នកុល និងសហទេវ) ព្រមទាំងមហារថីដទៃទៀត បានភ្លឺរលោង—ដូចយប់ដែលតុបតែងដោយផ្កាយ—បង្ហាញពីការការពារដែលមានវិន័យនៅកណ្ដាលភាពចលាចលនៃសង្គ្រាម។
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the violence of war, the verse highlights the ethical value of disciplined protection and leadership: the army’s strength is not mere aggression but coordinated guardianship by responsible warriors, reflecting kṣatriya-dharma as organized defense and duty-bound command.
Sañjaya describes a surge in combat: chariot-fighters and cavalry press into the infantry, and the enraged forces charge each other. Amid this clash, the Pāṇḍava army appears splendid because it is well-protected by Bhīma, Arjuna, Nakula, Sahadeva, and other great warriors—likened to a star-filled night.