Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

स्वसेनया च सहित: सुशर्मा प्रस्थलाधिप: । वामपक्ष॑ समाश्रित्य दंशित: समवस्थित:,प्रस्थलाधिपति (त्रिगर्तराज) सुशर्मा कवच धारण करके अपनी सेनाके साथ व्यूहके वामपक्षका आश्रय लेकर खड़े थे

svasenayā ca sahitaḥ suśarmā prasthalādhipaḥ | vāmapakṣaṃ samāśritya daṃśitaḥ samavasthitaḥ ||

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ សុសර්មា ម្ចាស់ប្រាស្ថលៈ ដោយពាក់គ្រឿងសឹក និងមានទ័ពរបស់ខ្លួនអមមកជាមួយ បានឈរនៅស្លាបឆ្វេងនៃវ្យូហៈ។ ការដាក់ទីតាំងនេះបង្ហាញចេតនាយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងច្បាស់—ស្តេចនីមួយៗឈរនៅកន្លែងដែលកាតព្វកិច្ចចំពោះភាគខ្លួន និងតម្រូវការនៃសង្គ្រាមបញ្ជា ទោះបីជាជម្លោះកំពុងរុញទៅរកផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរផ្នែកសីលធម៌ក៏ដោយ។

स्वसेनयाwith (his) own army
स्वसेनया:
Karana
TypeNoun
Rootस्वसेना
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
सुशर्माSusharman
सुशर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootसुशर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रस्थलाधिपःlord/king of Prasthala
प्रस्थलाधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रस्थलाधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
वामपक्षम्the left wing (of the formation)
वामपक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootवामपक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
समाश्रित्यhaving taken refuge in / having resorted to
समाश्रित्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि
FormAbsolutive (Gerund)
दंशितःarmoured, mail-clad
दंशितः:
Karta
TypeAdjective
Rootदंशित
FormMasculine, Nominative, Singular
समवस्थितःstood stationed / was positioned
समवस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-अव-स्था
FormPast participle (kta), Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Suśarmā
P
Prasthala
T
Trigarta (implied by Suśarmā’s identity)
L
left wing (vāmapakṣa)
A
army (senā)
A
armour (kavaca, implied by daṃśitaḥ)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined adherence to role and placement in a collective undertaking: a warrior-king stands where assigned, equipped and supported by his troops. In the Mahābhārata’s ethical frame, such readiness reflects kṣatriya-duty and strategic responsibility, even though the larger war remains morally fraught.

Sañjaya reports battlefield dispositions: Suśarmā, identified as the ruler of Prasthala, arrives with his own forces, armours himself, and takes position on the left flank of the vyūha (battle-array), indicating the arrangement of Kaurava-aligned forces.