Shloka 22
Duryodhana’s Anxiety, Bhīṣma’s Reassurance, and Renewed Mobilization (दुर्योधनचिन्ता–भीष्मप्रत्याश्वासन–सेनानिर्गमनम्)
Devanagari script
अभिमन्युका युद्ध-कौशल तत: शरैर्महाराज रुक्मपुड्खै: शिलाशितै: । भीम विव्याध संक्रुद्धस्त्रासयानो वरूथिनीम्,महाराज! तदनन्तर पत्थरपर रगड़कर तेज किये हुए स्वर्णपंखयुक्त बाणोंद्वारा क्रोधमें भरे हुए दुर्योधनने भीमसेनको बींध डाला और पाण्डवसेनाको भयभीत करने लगा
Translation
មហារាជ! បន្ទាប់មក ទុរយោធនដែលពោរពេញដោយកំហឹង បានយកព្រួញមានស្លាបមាស ដែលបានលាបមុតដោយខាត់លើថ្ម ហើយចាក់ភីមសេន ព្រមទាំងធ្វើឲ្យកងទ័ពបណ្ឌវភ័យខ្លាច។
Word by Word
अभिमन्युकाAbhimanyu
अभिमन्युका:
Karta
TypeNoun
Rootअभिमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
युद्धकौशलःone skilled in battle
युद्धकौशलः:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध-कौशल
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
रुक्मपुङ्खैःwith golden-feathered (arrows)
रुक्मपुङ्खैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरुक्म-पुङ्ख
FormMasculine, Instrumental, Plural
शिलाशितैःsharpened on stone
शिलाशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशिला-आशित
FormMasculine, Instrumental, Plural
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Accusative, Singular
विव्याधpierced/wounded
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-क्रुध्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रासयन्frightening/causing terror to
त्रासयन्:
Karta
TypeVerb
Rootत्रस् (caus.) त्रासय
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
वरूथिनीम्the army/host
वरूथिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरूथिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes