Shloka 5
आत्मदोष-उपदेशः तथा भीम-धृष्टद्युम्नयोः संयोगः
Self-Causation Counsel and the Bhīma–Dhṛṣṭadyumna Convergence
युयुत्सवस्ते विक्रान्ता विजयाय महाबला: । अन्योन्यमभिगर्जनन्तो गोष्ठेष्विव महर्षभा:,जैसे बड़े-बड़े साँड़ गोशालाओंमें गरजते हुए एक-दूसरेसे भिड़ जाते हैं, उसी प्रकार पराक्रमी और महाबली सैनिक विजयके लिये युद्धकी इच्छा रखकर गरजते हुए एक- दूसरेके सामने आये
yuyutsavas te vikrāntā vijayāya mahābalāḥ | anyonyam abhigarjananto goṣṭheṣv iva maharṣabhāḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ អ្នកចង់ប្រយុទ្ធទាំងនោះ—វីរបុរសក្លាហាន និងមានកម្លាំងធំ—បានដំណើរទៅមុខដើម្បីជ័យជម្នះ ហើយគ្រហឹមដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ដូចគោឈ្មោលធំៗដែលបន្លឺសំឡេងក្នុងគោក្របី ហើយចូលប៉ះទង្គិចគ្នា។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញថា ការស្រេកឃ្លានជ័យជម្នះបញ្ឆេះមោទនភាពយុទ្ធ ធ្វើឲ្យមនុស្សរត់ទៅរកការប្រឈម មុនពេលការវិនិច្ឆ័យខាងសីលធម៌នៃផលវិបាកសង្គ្រាមនឹងបើកបង្ហាញ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychological momentum of war: the desire for victory and mutual provocation (roaring challenges) can overpower restraint. It implicitly frames the ethical tension of Kurukṣetra—valor and ambition surge forward even as dharma will later demand reflection on duty, consequence, and right conduct.
Sanjaya narrates the battlefield atmosphere: powerful warriors, intent on winning, advance toward each other while shouting and roaring in challenge, compared to great bulls bellowing and clashing in a cattle-shed.