Shloka 12
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी । मातड्ाड्रशिला रौद्रा मांसशोणितकर्दमा
sañjaya uvāca | prāvartata mahāvegā nadī rudhiravāhinī | mātaṅga-śilā raudrā māṃsa-śoṇita-kardamā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ទន្លេឈាមមួយបានចាប់ផ្តើមហូរដោយល្បឿនដ៏ខ្លាំង។ គួរឱ្យភ័យខ្លាចក្នុងការមើលឃើញ វាហាក់ដូចមានសាកដំរីធំៗដូចថ្មប៉ប្រះនៅក្នុងទឹក ហើយភក់របស់វាគឺសាច់ និងឈាមកកជាប់។ កើតចេញពីសាកដំរី សេះ និងមនុស្សដែលដួលស្លាប់ វាហូរទៅមុខដូចជាកំពុងឆ្ពោះទៅសមុទ្រនៃលោកក្រោយ។ ទន្លេឈាមនិងសាច់នោះបានផ្តល់សេចក្តីរីករាយដល់សត្វស្លាបស៊ីសាក និងសត្វចចក។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses stark battlefield imagery to underline the ethical gravity of war: when violence is unleashed, it dehumanizes all sides, turning bodies into debris and blood into a ‘river.’ It implicitly warns that even ‘heroic’ conflict carries karmic and moral consequences, and that death reduces worldly pride to impermanence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the horrific scene on the battlefield: a fast-flowing ‘river’ of blood forms, with elephant bodies appearing like boulders and the ground becoming a mire of flesh and blood—an intensified description of the carnage as the battle rages.