Shloka 115

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

Devanagari script

शिलीमुखा: पार्थधनु:प्रमुक्ता रथान्‌ ध्वजाग्राणि धनूंषि बाहून्‌ । निकृत्य देहान्‌ विविशु: परेषां नरेन्द्रनागेन्द्रतुरज़्माणाम्‌,अर्जुनके धनुषसे छूटे हुए बाण शत्रुओंके रथ, ध्वजाग्र, धनुष और बाहु काटकर नरेशों, गजराजों तथा घोड़ोंके शरीरोंमें घुसने लगे

Transliteration

sañjaya uvāca | śilīmukhāḥ pārthadhanuḥ-pramuktā rathān dhvajāgrāṇi dhanūṃṣi bāhūn | nikṛtya dehān viviśuḥ pareṣāṃ narendra-nāgendra-turagāṇām ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រួញមុតស្រួចដែលចេញពីធ្នូរបស់បារថ (អរជុន) បានកាត់ផ្តាច់រទេះ ចុងទង់ជ័យ ធ្នូ និងដៃ; ហើយក្រោយពេលកាត់បំបាក់រួច វាបានចូលចាក់ក្នុងរាងកាយនៃស្តេចសត្រូវ ដំរីធំៗ និងសេះ។

Word by Word

शिलीमुखाःarrows (barbed shafts)

पार्थ-धनुः-प्रमुक्ताःreleased from Arjuna's bow

रथान्chariots

ध्वज-अग्राणिflagstaff-tops / banner-points

धनूंषिbows

बाहून्arms

निकृत्यhaving cut off

देहान्bodies

विविशुःentered / pierced into

परेषाम्of the enemies / of others

नरेन्द्र-नागेन्द्र-तुरङ्गमाणाम्of kings, lordly elephants, and horses

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Pārtha (Arjuna)

arrows (śilīmukha)

bow (dhanuḥ)

chariots (ratha)

banners/standards (dhvaja)

kings (narendra)

elephants (nāgendra)

horses (turaga)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes