Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Dhṛtarāṣṭra’s Anxiety and Bhīṣma’s Theological Explanation of Pāṇḍava Invincibility

Book 6, Chapter 61

शक्तिभि: कवचैश्षित्रै: कणपैरड्कुशैरपि । निस्त्रिंशैर्विमलै श्वापि स्वर्णपुड्खै: शरैस्तथा

sañjaya uvāca |

śaktibhiḥ kavacaiś citraiḥ kaṇapair aṅkuśair api |

nistriṁśair vimalaiḥ śūlaiḥ svarṇapuṅkhaiḥ śarais tathā ||

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដីនៅទីនោះហាក់ដូចជាត្រូវបានតុបតែងដោយខ្សែផ្កាចម្រុះពណ៌ ព្រោះអាវុធ និងសម្ភារៈសង្គ្រាមបានរាលដាលធ្លាក់ពេញទិសទាំងឡាយ—លំពែងបោះ អាវក្រោះលម្អ ប្រអប់ព្រួញ និងឧបករណ៍ចាក់គោដឹក រួមទាំងដាវភ្លឺចែងចាំង លំពែង និងព្រួញមានស្លាបមាស។ ទិដ្ឋភាពនោះបង្ហាញទម្ងន់ធម៌នៃសង្គ្រាម៖ ជំនាញ និងវីរភាពរបស់មនុស្សចុងក្រោយស្ថិតលើវាលដែលគ្របដណ្តប់ដោយឧបករណ៍នៃការបំផ្លាញ រំលឹកអ្នកស្តាប់អំពីតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូរនៃផលវិបាកក្រោយសង្គ្រាម ទោះមានការបង្ហាញវីរភាពក៏ដោយ។

शक्तिभिःwith spears/lances (śakti-weapons)
शक्तिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Instrumental, Plural
कवचैःwith armours
कवचैः:
Karana
TypeNoun
Rootकवच
FormNeuter, Instrumental, Plural
छत्रैःwith umbrellas/parasols
छत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootछत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
कणपैःwith quivers
कणपैः:
Karana
TypeNoun
Rootकणप
FormMasculine, Instrumental, Plural
अङ्कुशैःwith goads/hooks
अङ्कुशैः:
Karana
TypeNoun
Rootअङ्कुश
FormMasculine, Instrumental, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
निस्त्रिंशैःwith swords
निस्त्रिंशैः:
Karana
TypeNoun
Rootनिस्त्रिंश
FormMasculine, Instrumental, Plural
विमलैःbright/spotless
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine, Instrumental, Plural
श्वापिtomorrow/next day (śva) + also (api)
श्वापि:
TypeIndeclinable
Rootश्व
स्वर्णपुङ्खैःwith gold-feathered (shafts)
स्वर्णपुङ्खैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्वर्ण-पुङ्ख
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाand likewise/so too
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
śakti (javelin)
K
kavaca (armor)
K
kaṇapa (quiver)
A
aṅkuśa (goad)
N
nistriṁśa (sword)
Ś
śūla (spear/pike)
Ś
śara (arrow with golden fletching)

Educational Q&A

The verse offers a sobering ethical undertone through vivid description: glory in war is inseparable from destruction. By portraying the earth covered with weapons and armor like decorative garlands, it highlights how human conflict aestheticizes violence while leaving a tangible, costly residue.

Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra the state of the battlefield: weapons, armor, quivers, goads, swords, spears, and gold-fletched arrows lie scattered everywhere, making the ground look richly patterned.