Shloka 53
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
इत्येतानि महाराज सप्त वर्षाणि भागश: । भूतान्युपनिविष्टानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च,राजेन्द्र! इस प्रकार स्थावर और जंगम सम्पूर्ण प्राणी इन सात वर्षोमें विभागपूर्वक स्थित हैं
sañjaya uvāca | ityetāni mahārāja sapta varṣāṇi bhāgaśaḥ | bhūtāny upaniviṣṭāni gatimanti dhruvāṇi ca |
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះហើយ ឱ មហារាជា សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងវර්ษៈទាំងប្រាំពីរ នីមួយៗតាមការបែងចែកដែលបានកំណត់។ ខ្លះចល័ត ខ្លះអចល—ទាំងអស់ស្ថិតនៅតាមទីតាំងរបស់ខ្លួន ក្នុងលំដាប់ដែលបានបញ្ញត្តិ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes an ordered structure in creation: beings exist within a divinely or naturally apportioned framework, classified as moving and fixed, each abiding in its proper station—suggesting a moral vision of dharma as alignment with one’s appointed place and function.
Sañjaya continues his report to King Dhṛtarāṣṭra, summarizing a prior description that organizes living beings into divisions across a span of seven years, distinguishing mobile and immobile life as part of a broader account of cosmic or worldly arrangement.