Shloka 13
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
Devanagari script
भद्राश्वः केतुमालश्न जम्बूद्वीपश्च भारत । उत्तराश्वैव कुरव: कृतपुण्यप्रतिश्रया:,भारत! उनके नाम ये हैं--भद्राश्व, केतुमाल, जम्बूद्वीप तथा उत्तरकुरु। उत्तरकुरु द्वीपमें पुण्यात्मा पुरुषोंका निवास है
Translation
ឱ ភារតៈ! ឈ្មោះរបស់ទ្វីបទាំងនោះគឺ៖ ភទ្រាស្វ (Bhadrāśva), កេតុម៉ាល (Ketumāla), ជម្ពូទ្វីប (Jambūdvīpa) និង ឧត្តរកុរុ (Uttarakuru)។ នៅឧត្តរកុរុ មានទីលំនៅរបស់បុរសអ្នកមានបុណ្យធម៌។
Word by Word
भद्राश्वःBhadrāśva (a varṣa/region)
भद्राश्वः:
Karta
TypeNoun
Rootभद्राश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
केतुमालःKetumāla (a varṣa/region)
केतुमालः:
Karta
TypeNoun
Rootकेतुमाल
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जम्बूद्वीपःJambūdvīpa
जम्बूद्वीपः:
Karta
TypeNoun
Rootजम्बूद्वीप
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
उत्तराश्वाःUttarāśvas (a people/region)
उत्तराश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तराश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कुरवःKurūs (people)
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
कृतपुण्यप्रतिश्रयाःhaving an abode (there) for those of accomplished merit / where the meritorious reside
कृतपुण्यप्रतिश्रयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतपुण्यप्रतिश्रय
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes