Shloka 1
Saubhadra under Concentrated Assault; Pārṣata’s Intervention and Escalation
[दाक्षिणात्य अधिक पाठका इं श्लोक मिलाकर कुल ७२ ३ “लोक हैं।] शीस्स्लश्शा5सस हज * त्रिपज्चाशत्तमो< ध्याय: धृष्टद्युम्न तथा द्रोणाचार्यका युद्ध धृतराष्ट उवाच कथं द्रोणो महेष्वास: पाञ्चाल्यश्लापि पार्षत: । उभौ समीयतुर्यत्ती तन््ममाचक्ष्व संजय
dhṛtarāṣṭra uvāca | kathaṃ droṇo maheṣvāsaḥ pāñcālyo 'pi pārṣataḥ | ubhau samīyatur yattī tan mamācakṣva sañjaya ||
ព្រះបាទ ធ្រឹតរាស្ត្រ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «សញ្ជ័យ អើយ—ចូរប្រាប់ខ្ញុំថា ដ្រូណាចារ្យ អ្នកធ្នូដ៏មហិមា និងព្រះអង្គម្ចាស់ប៉ាញ្ចាល ធ្រឹෂ្ដទ្យុម្នៈ កូនប្រុសនៃ ព្រឹសតៈ បានខិតខំប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច នៅពេលពួកគេជួបមុខគ្នានៅសមរភូមិ?»
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical tension of Kurukṣetra: even the greatest warriors are bound into conflict by duty, allegiance, and prior causes. Dhṛtarāṣṭra’s question highlights how personal relationships (teacher and adversary) are tested under kṣatriya-dharma, where disciplined effort and resolve operate within a larger moral and karmic framework.
Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya to describe the direct combat between Droṇa, famed as a supreme archer, and Dhṛṣṭadyumna, the Pāñcāla prince (son of Pṛṣata). The king seeks a detailed account of how the two met and fought with determined exertion.