Shloka 58
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
तस्य देहे निपतितो बाणो वज्जातिगो महान्
sañjaya uvāca | tasya dehe nipatito bāṇo vajrātigo mahān | tena bāṇena saṃviddho rukmarathaḥ pṛṣṭhabhāge rathasya niṣasāda | sa ca paramamūrcchitaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រួញដ៏មហិមា មាំដូចវជ្រៈ បានប៉ះទង្គិចរាងកាយរបស់រុក្មរថ។ ត្រូវព្រួញនោះប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ រុក្មរថបានរអិលធ្លាក់ចុះទៅកាន់ផ្នែកខាងក្រោយនៃរទេះរបស់ខ្លួន ហើយសន្លប់ជ្រៅ។ ក្នុងបរិយាកាសធម៌នៃសង្គ្រាម វាក៏បង្ហាញភាពភ្លាមរហ័សនៃផលវិបាកលើសមរភូមិ—វីរភាព និងជំនាញក្លាយជាកម្លាំងសម្រេច ខណៈការដួលរលំរបស់អ្នករងរបួសរំលេចភាពងាយខូចនៃជីវិតមានរាងកាយក្រោមភារកិច្ចក្សត្រីយធម៌។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the immediacy of karmic consequence in war: martial skill and force bring swift results, while the wounded body’s collapse reminds the listener of human fragility. It frames battlefield action within the kṣatriya world where duty is pursued amid unavoidable suffering.
Sanjaya reports that a powerful, thunderbolt-like arrow strikes Rukmaratha. Severely wounded, Rukmaratha slumps to the rear of his chariot and loses consciousness.