Shloka 49
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्बोजश्च सुदक्षिण: । बृहत्क्षत्रस्थ दायाद: सैन्धवश्च जयद्रथ:
sañjaya uvāca |
vindānuvindāv āvantyau kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ |
bṛhatkṣatrastha dāyādaḥ saindhavaś ca jayadrathaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «វិន្ទ និង អនុវិន្ទ ព្រះរាជបុត្រនៃអវន្តិ; សុទក្ខិណ ព្រះមហាក្សត្រកាម្ពោជ; និង ជ័យទ្រថ ព្រះអង្គសៃន្ធវ ជាទាយាទនៃវង្សប្ឫហត្ក្សត្រ—ទាំងនេះហើយជាអ្នកយុទ្ធ (ដែលបានរាយនាម)»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse functions as part of the war-roll call: it highlights how rulers and heirs, driven by alliance and inherited obligation, enter a destructive conflict—implying that power and lineage do not shield one from the moral and karmic costs of adharma and war.
Sanjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra the names of notable Kaurava-aligned warriors present on the battlefield, specifically Vindā and Anuvindā of Avanti, Sudakṣiṇa of Kamboja, and Jayadratha of Sindhu (Saindhava), linked to the Bṛhatkṣatra lineage.