Shloka 18
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
ध्वजं चास्य त्रिभिभल्लैक्षिच्छेद परमौजस: । सारथिं च त्रिभिबाणैराजघान यतव्रत:
dhvajaṃ cāsya tribhir bāṇaiś ciccheda paramaujasāḥ | sārathiṃ ca tribhir bāṇair ājaghāna yatavrataḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ភីស្ម វីរបុរសដ៏មានអំណាចខ្ពស់ បានកាត់ទង់របស់គាត់ឲ្យដួលដោយព្រួញបី; ហើយអ្នករក្សាវ្រតបរិសុទ្ធដោយការអត់ធ្មត់នោះ ក៏បានបាញ់សម្លាប់អ្នកបើករថសេះផង ដោយព្រួញបី។ ក្នុងច្បាប់ដ៏តឹងរឹងនៃសង្គ្រាម នេះបង្ហាញពីវិន័យមិនរអាក់រអួល និងភាពត្រឹមត្រូវសម្លាប់ដ៏មុតមាំរបស់ភីស្ម—ធ្វើដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ ប៉ុន្តែមានស្នាមនៃការអត់សង្ឃឹម និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនដែលគាត់ល្បីល្បាញ។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes ferocity in battle with inner discipline: Bhīṣma is portrayed as a vow-bound, self-restrained elder who nevertheless executes his martial duty with decisive precision. It highlights how personal austerity (vrata) can coexist with uncompromising action within one’s assigned role in war.
Sañjaya reports that Bhīṣma, using three arrows, first cuts down the opponent’s banner (a symbolic blow to identity and morale) and then, again with three arrows, strikes down the charioteer—an act that disables the chariot and intensifies the combat’s deadly momentum.