Shloka 6
Arjuna–Bhīṣma Strategic Engagement and Mutual Arrow-Interdiction (भीष्मार्जुनसमागमः)
महान्त्यनीकानि महासमुच्छूये समागमे पाण्डवधार्तराष्ट्रयो: | चकम्पिरे शड्खमृदड़नि:ःस्वनै: प्रकम्पितानीव वनानि वायुना,भीषण मारकाटसे युक्त उन महान संग्राममें आपके पुत्रों तथा पाण्डवोंकी विशाल सेनाएँ प्रचण्ड वायुसे विकम्पित हुए वनोंकी भाँति शंख और मृदंगके शब्दोंसे काँपने लगीं
sañjaya uvāca | mahānty anīkāni mahāsamucchraye samāgame pāṇḍava-dhārtarāṣṭrayoḥ | cakampire śaṅkha-mṛdaṅga-niḥsvanaiḥ prakampitānīva vanāni vāyunā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ក្នុងការប្រមូលកងទ័ពដ៏ធំធេង និងសង្កត់សង្កាញនោះ ពេលបណ្ឌវ និងធារតរាស្ត្រ មកប្រឈមមុខគ្នា ក្បួនយុទ្ធដ៏មហិមា ក៏ចាប់ផ្តើមញ័ររន្ធត់ ដោយសំឡេងស័ង្ខ និងស្គរធំៗ—ដូចព្រៃឈើដែលត្រូវខ្យល់កាចបោកបក់។ សំឡេងសង្គ្រាមនោះ មិនត្រឹមតែបង្ករំខានទេ ប៉ុន្តែបង្កភ័យ កម្លាំងចិត្ត និងទម្ងន់ធម៌នៃការសម្លាប់ដែលជិតមកដល់។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychological and moral gravity of war: before weapons strike, the very sound of martial instruments can shake vast armies, revealing how conflict amplifies fear, determination, and the looming burden of violence.
Sañjaya reports that as the Pāṇḍava and Kaurava forces meet in a massive formation, the blaring conches and booming drums make the assembled armies tremble, compared to forests quivering under a strong wind.